Overheid profiteert van zorgtrajecten statushouders, maar betaalt zelf niet mee

Margriet Bos · 2026-09-23

De overheid profiteert flink van speciale trajecten om statushouders aan het werk te krijgen in de zorg, maar weigert zelf financieel bij te dragen. Zorgaanbieders en filantropen draaien nu op voor de kosten. Dat blijkt uit een businesscase van het UMCG-project 'Nieuwkomers in hun kracht', uitgevoerd door stichting Het Potentieel Pakken. Het klinkt bijna te mooi om waar te zijn: een oplossing die zowel het personeelstekort in de zorg aanpakt als nieuwkomers een kans geeft op een betekenisvolle carrière. Toch blijkt de financiering een hardnekkig probleem. Terwijl de baten vooral bij de rijksoverheid terechtkomen, blijven de kosten liggen bij zorginstellingen en particuliere donateurs. ### Hoe werkt het project precies? Het project 'Nieuwkomers in hun kracht' begeleidt statushouders met een achtergrond in de zorg naar een baan in de Nederlandse gezondheidssector. Denk aan verpleegkundigen, verzorgenden en ondersteunend personeel. Het traject duurt gemiddeld 12 tot 18 maanden en bestaat uit: - Taalonderwijs op maat, gericht op medisch jargon - Bijscholing en het erkennen van buitenlandse diploma's - Stages bij zorginstellingen - Persoonlijke begeleiding bij cultuurverschillen en werkcultuur - Hulp bij het vinden van een vaste aanstelling De resultaten zijn indrukwekkend. Deelnemers stromen bijna allemaal door naar een betaalde baan. Zorginstellingen zijn enthousiast, want zij krijgen gemotiveerde medewerkers die het tekort verlichten. En de overheid? Die int belastingen en ziet de bijstandsuitgaven dalen. Toch weigert Den Haag structureel bij te dragen aan de kosten van deze trajecten. ### Wie betaalt de rekening? Volgens de businesscase van Het Potentieel Pakken bedragen de kosten per deelnemer ongeveer € 15.000 tot € 20.000. Dat is een flinke investering, maar de maatschappelijke baten zijn vele malen groter. Reken maar uit: een statushouder die aan het werk gaat, levert de overheid jaarlijks tienduizenden euro's op aan belastingen en bespaart op uitkeringen. Toch komt het geld voor de trajecten nu vooral van zorgaanbieders zelf en van filantropische fondsen. Zij dragen de lasten, terwijl de lusten naar de schatkist vloeien. "Het is scheef", zegt een betrokken projectleider. "Wij investeren in mensen, de overheid oogst de vruchten. Dat kan zo niet doorgaan." ### Waarom doet de overheid niet mee? Er zijn meerdere verklaringen. Ten eerste zijn de baten verspreid over verschillende ministeries: Volksgezondheid, Sociale Zaken en Financiën. Niemand voelt zich direct verantwoordelijk. Ten tweede ontbreekt het aan een structurele financieringsregeling voor dit soort integratieprojecten. Subsidies zijn vaak tijdelijk en versnipperd. Daarnaast speelt mee dat de overheid liever investeert in reguliere inburgeringstrajecten, die minder specifiek op de zorg zijn gericht. Maar juist die specifieke aanpak blijkt succesvol. Maatwerk werkt, zoveel is duidelijk. ### Wat betekent dit voor de toekomst? Als de overheid blijft weigeren, dreigen succesvolle projecten te verdwijnen. Zorginstellingen kunnen de kosten niet blijven dragen, zeker nu de financiële druk in de sector toch al hoog is. Filantropen springen bij, maar dat is geen duurzame oplossing. De roep om een landelijke regeling wordt steeds luider. Brancheorganisaties pleiten voor een fonds waaruit dit soort trajecten structureel betaald kunnen worden. De overheid zou daarin moeten investeren, simpelweg omdat het zich terugverdient. Elke euro die je in een statushouder steekt, levert de samenleving uiteindelijk meer op. Het is een kwestie van durven kiezen. Blijven we afhankelijk van de goodwill van zorgaanbieders en filantropen? Of zorgen we ervoor dat de overheid haar verantwoordelijkheid neemt en meebetaalt aan een oplossing die iedereen ten goede komt? Voor professionals in de ouderenzorg en persoonsalarmering is dit geen abstract verhaal. Het raakt direct aan de beschikbaarheid van gekwalificeerd personeel. Als we willen dat ouderen veilig en met goede zorg kunnen blijven wonen, hebben we mensen nodig. En die mensen zijn er – als we tenminste bereid zijn om in hen te investeren.