Overheid profiteert, maar laat zorg en filantropen betalen

Margriet Bos · 2026-09-23

### De rekening wordt elders neergelegd Stel je voor: je steekt als zorginstelling tijd en geld in een succesvol traject om statushouders op te leiden tot verpleegkundige. Het werkt. Mensen stromen door, vacatures worden vervuld. Maar de financiële winst? Die verdwijnt vooral in de schatkist van de rijksoverheid. En diezelfde overheid weigert vervolgens om mee te betalen aan de kosten. Dat is precies wat er gebeurt volgens een businesscase van het UMCG-project 'Nieuwkomers in hun kracht', uitgevoerd door stichting Het Potentieel Pakken. Zorgaanbieders en filantropen betalen nu de rekening. Terwijl de overheid profiteert van lagere uitkeringslasten en hogere belastinginkomsten. Het voelt oneerlijk, en dat is het ook. ### Hoe het systeem werkt (en waarom het schuurt) Het idee achter trajecten zoals 'Nieuwkomers in hun kracht' is simpel: mensen met een vluchtelingenachtergrond hebben vaak al een zorgachtergrond of de capaciteiten om er een te krijgen. Met gerichte begeleiding, taalondersteuning en stageplekken kunnen ze doorstromen naar betaald werk in de zorg. Dat is hard nodig, want de tekorten aan verpleegkundigen en verzorgenden zijn enorm. Maar de financiering is een rommeltje. De baten komen op verschillende plekken terecht: - **Rijksoverheid**: minder uitkeringen, meer belastinginkomsten. - **Zorginstellingen**: ze betalen de opleiding en begeleiding, maar krijgen niet direct de volledige baten terug. - **Filantropen**: zij springen bij waar de overheid weigert. Het gevolg? Zorgaanbieders worden ontmoedigd om dit soort trajecten op te zetten, omdat de businesscase voor hen niet rondkomt. En dat terwijl de maatschappelijke opbrengst groot is. > "De overheid oogst de vruchten, maar de zorginstellingen en filantropen betalen de rekening. Dat is niet vol te houden." – aldus een betrokkene bij het project. ### Waarom dit iedereen aangaat Misschien denk je: dit is een probleem voor de zorg. Maar het raakt ons allemaal. De vergrijzing neemt toe, de zorgvraag stijgt en de tekorten aan personeel worden nijpender. Elke verpleegkundige die we opleiden – ongeacht achtergrond – is winst voor de hele samenleving. Bovendien gaat het hier om mensen die niets liever willen dan bijdragen. Ze hebben vaak al een diploma of werkervaring in hun thuisland. Met een beetje hulp kunnen ze hun plek vinden in de Nederlandse zorg. Toch worden ze geconfronteerd met bureaucratische drempels en financiële muren. De overheid zou juist moeten investeren in deze trajecten, in plaats van ze over te laten aan de goede wil van filantropen. ### Wat er moet veranderen Willen we echt werk maken van de zorgproblematiek, dan zal de overheid haar verantwoordelijkheid moeten nemen. Dat betekent concreet: - **Structurele financiering** voor opleidings- en begeleidingstrajecten. - **Eerlijke verdeling van baten**: wie betaalt, mag ook profiteren. - **Minder bureaucratie** zodat statushouders sneller aan de slag kunnen. Het UMCG-project laat zien dat het kán. De deelnemers stromen uit naar werk, de zorginstellingen zijn enthousiast. Maar zonder steun van de overheid blijft het een druppel op een gloeiende plaat. ### Een oproep aan Den Haag De overheid profiteert, maar betaalt niet mee. Dat is niet alleen oneerlijk, het is ook onverstandig. Als we de zorg toekomstbestendig willen maken, moeten we durven investeren in mensen. En dat betekent ook investeren in de trajecten die hen naar werk leiden. Zorgaanbieders en filantropen doen al hun deel. Nu de overheid nog.