Overheid Profiteert van Zorgtalent, maar Laat de Rekening aan Ons

Margriet Bos · 2026-09-23

### De kloof tussen winst en verantwoordelijkheid Stel je voor: je werkt in de zorg, er is een schreeuwend tekort aan verpleegkundigen, en er zijn mensen die niets liever willen dan bijdragen. Statushouders bijvoorbeeld. Ze hebben vaak al een medische achtergrond of zijn gemotiveerd om te leren. Er zijn trajecten die hen klaarstomen voor een baan in de zorg. En wie plukt daar vooral de vruchten van? De rijksoverheid. Maar als het gaat om de rekening, dan haakt diezelfde overheid af. Dat is de kern van een recente businesscase van het UMCG-project 'Nieuwkomers in hun kracht', uitgevoerd door stichting Het Potentieel Pakken. Het is een patroon dat we vaker zien. De overheid int belastingen over de lonen van deze nieuwe zorgprofessionals, bespaart op uitkeringen en profiteert van een beter draaiende zorgsector. Maar de kosten voor de opleiding en begeleiding? Die worden nu gedragen door zorgaanbieders en filantropen. Zij betalen de rekening, terwijl de baten naar Den Haag vloeien. Oneerlijk, zeggen critici. En ze hebben een punt. ### Waarom dit iedereen aangaat Misschien denk je: dit is een probleem voor de zorgsector. Maar het raakt ons allemaal. De vergrijzing neemt toe, de zorgvraag stijgt, en de personeelstekorten worden nijpender. Als we niet investeren in zij-instromers en nieuwkomers, wie gaat dan voor onze ouders en grootouders zorgen? De trajecten voor statushouders zijn geen liefdadigheid; het is een broodnodige oplossing voor een systeem dat op omvallen staat. Bovendien gaat het om mensen die een nieuw leven opbouwen. Ze willen niets liever dan meedoen. Door hen een kans te geven in de zorg, geef je niet alleen hen een toekomst, maar versterk je ook de samenleving. En toch laat de overheid hen – en de organisaties die hen helpen – in de steek. ### Hoe het anders kan Wat is ervoor nodig om dit tij te keren? Allereerst helderheid. De businesscase laat zien dat de baten voor de overheid aanzienlijk zijn. Als de overheid weigert bij te dragen, blijven zorginstellingen en filantropen opdraaien voor de kosten. Dat is niet houdbaar. Er zijn verschillende oplossingen denkbaar: - **Een eerlijke kostenverdeling**: de overheid zou een deel van de kosten op zich moeten nemen, omdat zij het meest profiteert. - **Subsidies voor werkgevers**: zorgaanbieders die statushouders opleiden, zouden financieel ondersteund moeten worden. - **Structurele financiering**: in plaats van tijdelijke projecten, is er behoefte aan langdurige financiering zodat deze trajecten kunnen voortbestaan. Daarnaast is het belangrijk dat er meer transparantie komt over de opbrengsten. Als duidelijk is hoeveel de overheid verdient aan deze trajecten, wordt de druk om bij te dragen groter. > “We kunnen niet blijven verwachten dat de zorg en filantropen de rekening betalen voor iets waar de hele samenleving – en vooral de overheid – beter van wordt.” – Een betrokkene bij het project. ### Wat jij kunt doen Misschien voel je je machteloos tegenover dit soort grote vraagstukken. Toch kun je iets doen. Deel dit verhaal. Praat erover met collega's, vrienden en familie. Schrijf een brief naar je gemeenteraadslid of Tweede Kamerlid. Vraag om verantwoordelijkheid. Want als genoeg mensen zich uitspreken, kan er iets veranderen. En als je in de zorg werkt: denk na over hoe jouw organisatie omgaat met zij-instromers. Kun je een mentor zijn? Kun je een traject steunen? Elke bijdrage helpt. ### De kern van de zaak Het is simpel: de overheid profiteert, maar betaalt niet mee. Dat is niet alleen oneerlijk, het is ook onverstandig. Want zonder deze trajecten verliezen we talent, vertragen we de instroom van nieuwe zorgverleners, en blijven de tekorten groeien. Uiteindelijk betalen we allemaal de prijs. Laten we dus blijven hameren op een eerlijke verdeling van lusten en lasten. Zodat statushouders, zorgaanbieders en uiteindelijk wij allemaal de vruchten plukken van een inclusieve en toekomstbestendige zorg. *Wil je meer weten over dit project? Neem contact op met Het Potentieel Pakken of het UMCG. Samen kunnen we het verschil maken.*