Waarom de ophef over een-op-een jeugdzorg volgens VGN misplaatst is

Margriet Bos · 2026-09-09

## De controverse rond een-op-een begeleiding in de jeugdzorg De laatste tijd is er nogal wat te doen geweest in Den Haag over het aantal kinderen dat een-op-een begeleiding krijgt. Verschillende partijen uitten hun zorgen, en minister Sterk reageerde met enige verbazing. Maar volgens Ingrid Widdershoven, bestuurder bij de Vereniging Gehandicaptenzorg Nederland (VGN), is die reactie niet terecht. Sterker nog, ze noemt het een 'schrikreactie' die getuigt van weinig begrip voor de complexe realiteit. ### Een voorspelbare uitkomst Widdershoven legt uit dat de jarenlange focus op het afbouwen van gesloten jeugdzorg, zonder dat er voldoende alternatieven beschikbaar kwamen, deze ontwikkeling eigenlijk onvermijdelijk maakte. "Je kunt niet blijven bezuinigen op de ene plek, zonder ergens anders te investeren," stelt ze. "Dan vraag je om problemen." Het is een patroon dat we vaker zien in de zorg: goedbedoelde hervormingen die op papier mooi lijken, maar in de praktijk niet werken omdat de randvoorwaarden ontbreken. De jeugdzorg is daar een pijnlijk voorbeeld van. ### De cijfers liegen er niet om Uit recente cijfers blijkt dat het aantal kinderen met een-op-een begeleiding de afgelopen jaren flink is gestegen. In 2022 ging het om ongeveer 4.500 kinderen, tegenover 2.800 in 2018. Een stijging van meer dan 60 procent. Deze kinderen hebben vaak complexe problemen en hebben intensieve begeleiding nodig. Zonder die begeleiding zouden ze mogelijk in een nog kwetsbaardere positie terechtkomen. > "We moeten niet vergeten dat het hier om kinderen gaat die onze bescherming het hardst nodig hebben," benadrukt Widdershoven. ### Waarom de kritiek niet klopt Volgens Widdershoven wordt er te gemakkelijk voorbijgegaan aan de redenen achter de stijging. "De samenleving is complexer geworden. Er zijn meer kinderen met ernstige gedragsproblemen, psychiatrische aandoeningen of een verstandelijke beperking. Die hebben nu eenmaal meer ondersteuning nodig." Daarnaast wijst ze erop dat de alternatieven voor gesloten jeugdzorg vaak niet toereikend zijn. "We hebben te maken met wachtlijsten, personeelstekorten en een gebrek aan passende voorzieningen. Dan is een-op-een begeleiding soms de enige optie om te voorkomen dat een kind nog verder afglijdt." ### Wat er echt nodig is In plaats van een schrikreactie, pleit Widdershoven voor een constructieve aanpak. "Laten we samen kijken naar wat deze kinderen nodig hebben. Dat betekent investeren in preventie, in goede alternatieven en in voldoende gekwalificeerd personeel." Ze noemt een paar concrete punten: - **Investeer in vroegtijdige signalering** om te voorkomen dat problemen escaleren. - **Zorg voor voldoende kleinschalige voorzieningen** waar kinderen met complexe problemen terechtkunnen. - **Bied ondersteuning aan gezinnen** zodat kinderen langer thuis kunnen blijven. - **Los de personeelstekorten op** door betere arbeidsvoorwaarden en opleidingsmogelijkheden. ### Een oproep tot nuance Widdershoven hoopt dat de discussie in Den Haag wat minder polariserend wordt. "Het is makkelijk om te roepen dat het anders moet, maar je moet ook met oplossingen komen. Laten we met elkaar in gesprek gaan en niet blijven hangen in verwijten." Uiteindelijk draait het allemaal om de kinderen. Zij verdienen de best mogelijke zorg, of dat nu in een gesloten instelling is of met een-op-een begeleiding. En dat vraagt om visie, daadkracht en vooral om voldoende middelen. De bal ligt nu bij de politiek. Gaan we door met bezuinigen en verbaasd reageren als het misgaat? Of durven we te investeren in een jeugdzorg die echt werkt?