Oogdiagnose voor huisartsen: praktische tips

Margriet Bos · 2026-07-06

Een rood oog of ooglid: het valt elke patiënt direct op, maar de oorzaak vinden is voor huisartsen vaak een uitdaging. Oogarts Flora Berkhout van Bergman Clinics gaf op het Jaarcongres Praktische Huisartsgeneeskunde praktische handvatten om de juiste diagnose te stellen. In dit artikel lees je haar adviezen en ontdek je hoe je oogklachten snel en effectief kunt aanpakken. ### Waarom oogklachten lastig zijn Oogproblemen komen veel voor, maar de symptomen lijken vaak op elkaar. Roodheid, pijn of zwelling kunnen wijzen op iets onschuldigs, zoals een allergie, maar ook op ernstigere aandoeningen zoals een hoornvliesinfectie of glaucoom. Huisartsen voelen zich soms onzeker omdat ze niet dagelijks met ogen werken. Maar met een gestructureerde aanpak kun je veel verwarring voorkomen. ### Stappen voor een goede diagnose Berkhout benadrukt dat een systematische beoordeling essentieel is. Begin met het bekijken van het oog in goed licht. Gebruik een spleetlamp als die beschikbaar is. Let op: - Kleur en locatie van de roodheid: is het diffuus of gelokaliseerd? - Aanwezigheid van afscheiding: waterig of dik? - Pijn bij aanraking of beweging? - Visusveranderingen: wazig zien of lichtflitsen? Als je twijfelt, vraag dan naar recent trauma of contactlensgebruik. Dat geeft vaak een belangrijke aanwijzing. ### Veelvoorkomende oorzaken De meest voorkomende oorzaken van een rood oog zijn conjunctivitis (ontsteking van het bindvlies), keratitis (hoornvliesontsteking) en subconjunctivale bloeding. Elk heeft eigen kenmerken: - Conjunctivitis: vaak jeuk, branderig gevoel en waterige of etterige afscheiding. - Keratitis: hevige pijn, lichtgevoeligheid en soms een zichtbaar defect op het hoornvlies. - Subconjunctivale bloeding: helder rood vlak zonder pijn of afscheiding. Bij een rood ooglid denk je aan blefaritis (ontsteking van de ooglidrand) of een strontje. Blefaritis is chronisch met korstjes op de wimpers, terwijl een strontje een pijnlijke bult is. ### Wanneer doorverwijzen? Niet elke rood oog heeft specialistische zorg nodig. Maar bij deze signalen moet je snel handelen: - Ernstige of plotselinge visusdaling. - Hevige pijn die niet reageert op eenvoudige pijnstillers. - Lichtflitsen of schaduwen in het gezichtsveld. - Een pupil die niet reageert op licht. In die gevallen is een verwijzing naar een oogarts binnen 24 uur aan te raden. Berkhout: 'Als je twijfelt, bel dan gerust een oogarts. Wij helpen huisartsen graag met advies.' ### Praktische tips voor de praktijk Om oogdiagnoses makkelijker te maken, geeft Berkhout deze tips: - Houd een spleetlamp in de praktijk voor eenvoudig onderzoek. - Leer de basis van fundoscopie (oogspiegelen). - Gebruik een fluoresceïne-oogdruppel om hoornvliesdefecten zichtbaar te maken. - Noteer altijd de visus met een Snellenkaart. 'Het oog is een klein maar complex orgaan,' zegt ze. 'Met een paar eenvoudige technieken kun je veel onzekerheid wegnemen.' ### Tot slot Oogklachten hoeven niet spannend te zijn. Door een gestructureerde aanpak en kennis van de meest voorkomende aandoeningen kun je huisartsen helpen om sneller een diagnose te stellen. Gebruik de tips van Berkhout om je vaardigheden te versterken. En onthoud: bij twijfel is overleg met een specialist altijd een goed idee.