Oogdiagnose: praktische tips voor huisartsen

Margriet Bos · 2026-07-06

Een rood oog of ooglid: het valt meteen op bij elke patiënt, maar de oorzaak vinden is voor huisartsen vaak een uitdaging. Oogarts Flora Berkhout van Bergman Clinics gaf op het Jaarcongres Praktische Huisartsgeneeskunde praktische handvaten voor een juiste diagnose. In dit artikel lees je haar adviezen, zodat jij met meer vertrouwen oogproblemen kunt beoordelen. ### Waarom een rood oog lastig is Een rood oog kan wijzen op iets onschuldigs, zoals een conjunctivitis, maar ook op ernstigere aandoeningen zoals uveïtis of glaucoom. Het lastige is dat de symptomen vaak overlappen. Gelukkig zijn er een paar simpele stappen die je kunt volgen. - Kijk altijd naar de pupilreactie: een trage of vaste pupil kan wijzen op een ernstig probleem. - Check of er sprake is van pijn: pijnloos rood oog is vaak minder urgent. - Let op of de roodheid diffuus is of rondom het hoornvlies (ciliare roodheid). ### Praktische handvaten van oogarts Berkhout Op het congres benadrukte Berkhout dat het belangrijk is om niet te veel te vrezen voor het oog. 'Veel huisartsen vinden het oog een beetje spannend,' zei ze. 'Maar met een goede anamnese en een paar eenvoudige tests kom je al een heel eind.' Een van haar tips: gebruik altijd een spleetlamp als die beschikbaar is. Zo kun je de voorste oogkamer en het hoornvlies goed beoordelen. Als je geen spleetlamp hebt, volstaat een goede zaklamp met een smalle lichtbundel. ### Wat je moet weten over conjunctivitis Conjunctivitis is de meest voorkomende oorzaak van een rood oog. Het is meestal viraal of bacterieel. Virale conjunctivitis is vaak waterig en gaat gepaard met een loopneus. Bacteriële conjunctivitis geeft meestal dikke, gele afscheiding. In beide gevallen is het belangrijk om de patiënt te adviseren over hygiëne, zoals handen wassen en niet in de ogen wrijven. > 'Een rood oog is zelden een noodgeval, maar het kan wel. Vertrouw op je intuïtie en verwijs bij twijfel.' - Oogarts Flora Berkhout ### Wanneer moet je verwijzen? Niet elk rood oog hoeft naar de oogarts. Maar er zijn signalen die een verwijzing urgent maken: - Pijn die niet overgaat met paracetamol - Verminderd zicht - Een troebel hoornvlies - Een vaste of onregelmatige pupil - Roodheid die alleen rondom het hoornvlies zit (ciliare roodheid) Als een van deze punten aanwezig is, is het verstandig om binnen 24 uur een oogarts te raadplegen. ### Handige tools voor je praktijk Om de diagnose makkelijker te maken, kun je gebruikmaken van eenvoudige hulpmiddelen. Denk aan een oogdruppel met fluoresceïne om hoornvliesbeschadigingen te zien. Ook een oogdruppel met verdoving (bijv. proxymetacaïne) kan helpen om te bepalen of de pijn uit het oog zelf komt. Als de pijn na verdoving weggaat, is het vaak een oppervlakkig probleem. ### Conclusie Met een gestructureerde aanpak en een paar simpele technieken kun je als huisarts veel oogproblemen zelf oplossen. Het oog hoeft niet eng te zijn. Gebruik de tips van oogarts Berkhout en je zult merken dat je sneller de juiste diagnose stelt. Twijfel je toch? Verwijs dan gerust. Liever een keer te veel dan te weinig.