Oogartsen spoeddiensten: een groeiend probleem

Margriet Bos · 2026-07-02

Steeds meer oogartsen in Nederland haken af voor de spoeddienst. Dit betekent dat patiënten die 's avonds, 's nachts of in het weekend via de huisartsenpost of ambulance het ziekenhuis binnenkomen, niet altijd op tijd worden geholpen. De werklast wordt hierdoor steeds schever verdeeld, en dat heeft gevolgen voor de kwaliteit van zorg. ### Waarom stoppen oogartsen met de spoeddienst? Het is geen geheim dat de werkdruk in de zorg hoog is. Voor oogartsen komt daar nog eens bij dat de spoeddiensten vaak onvoorspelbaar zijn. Een oogarts kan midden in de nacht worden opgeroepen voor een spoedgeval, terwijl hij de volgende dag gewoon weer op de poli moet staan. Dit zorgt voor vermoeidheid en een disbalans tussen werk en privé. Bovendien zijn er steeds minder specialisten die deze diensten willen draaien. De groep die overblijft, krijgt een onevenredig groot deel van de lasten. Dat is niet alleen oneerlijk, maar ook onhoudbaar op de lange termijn. ### Wat betekent dit voor patiënten? Voor patiënten kan dit vervelende gevolgen hebben. Stel je voor: je hebt een acuut oogprobleem, zoals een plotselinge visusdaling of een trauma aan het oog. Dan wil je snel geholpen worden. Maar als er geen oogarts beschikbaar is, moet je soms lang wachten of naar een ander ziekenhuis worden verwezen. - Langere wachttijden op de spoedeisende hulp - Meer druk op huisartsenposten - Grotere kans op complicaties bij vertraagde behandeling ### Hoe kan dit probleem worden opgelost? Er zijn verschillende oplossingen denkbaar. Een daarvan is het centraliseren van spoeddiensten voor oogheelkunde. Door de diensten te bundelen in een aantal gespecialiseerde centra, kan de werklast beter worden verdeeld. Ook kan er worden gekeken naar taakherschikking: bijvoorbeeld door optometristen of physician assistants in te zetten voor bepaalde spoedgevallen. Een andere optie is het verhogen van de vergoeding voor spoeddiensten. Op dit moment is de financiële prikkel voor oogartsen om deel te nemen aan de dienst vaak te laag. Als de vergoeding omhoog gaat, wordt het aantrekkelijker om zich beschikbaar te stellen. ### De rol van technologie Technologie kan ook een rol spelen. Denk aan teleconsultatie, waarbij een oogarts op afstand kan meekijken en beoordelen of een patiënt echt naar het ziekenhuis moet. Dit kan onnodige bezoeken voorkomen en de werkdruk verlagen. > 'We moeten slimmer werken, niet harder. Alleen dan kunnen we de zorg betaalbaar en toegankelijk houden.' - Margriet Bos ### Wat kun je zelf doen? Als je een oogprobleem hebt buiten kantooruren, bel dan eerst je huisarts of de huisartsenpost. Zij kunnen inschatten of het spoed is. Bij twijfel kun je altijd naar de spoedeisende hulp, maar wees je bewust van de mogelijke wachttijden. Het is belangrijk dat we als maatschappij in gesprek blijven over dit onderwerp. De zorg staat onder druk, en alleen door samen te werken kunnen we ervoor zorgen dat iedereen de juiste zorg krijgt op het juiste moment. ### Conclusie De afname van het aantal oogartsen dat spoeddiensten draait, is een serieus probleem. Het leidt tot een disbalans in de werklast en kan de kwaliteit van zorg negatief beïnvloeden. Gelukkig zijn er oplossingen, zoals centralisatie, taakherschikking en het gebruik van technologie. Maar het vergt inzet van alle betrokkenen om deze veranderingen door te voeren. Blijf alert op je ogen en zoek tijdig hulp. Zo kunnen we samen zorgen voor een veilige en effectieve oogzorg in Nederland.