Oogartsen spoeddiensten: steeds meer druk op kleine groep

Margriet Bos · 2026-07-02

Het is een probleem dat steeds meer aandacht krijgt: de spoeddiensten van oogartsen in Nederland worden door een steeds kleinere groep gedragen. Veel oogartsen doen niet meer mee aan de avond-, nacht- en weekenddiensten voor patiënten die via de huisartsenpost of ambulance het ziekenhuis binnenkomen. Dit leidt tot een onevenwichtige werklast, met risico's voor patiëntveiligheid en de kwaliteit van zorg. ### Waarom is dit een probleem? Stel je voor: je hebt een ernstig oogletsel of een acute aandoening zoals een netvliesloslating. Je hebt snel hulp nodig, maar de oogarts die dienst heeft, is overbelast. De druk op de kleine groep oogartsen die nog wel deelnemen, is enorm. Ze werken lange uren, vaak zonder voldoende ondersteuning. Dit kan leiden tot fouten, vertragingen en burn-outs. De oorzaken zijn divers. Oogartsen geven aan dat de vergoedingen voor spoeddiensten niet in verhouding staan tot de inspanning. Daarnaast spelen factoren zoals de vergrijzing van het oogartsenbestand en de toegenomen specialisatie een rol. Veel oogartsen kiezen voor een carrière in een specifiek deelgebied, zoals cataract- of glaucoomchirurgie, en voelen zich minder verantwoordelijk voor algemene spoedgevallen. ### Wat zijn de gevolgen voor patiënten? De disbalans in de spoeddiensten heeft directe gevolgen voor jou als patiënt. Je kunt te maken krijgen met: - Langere wachttijden op de spoedeisende hulp - Vertraging in de diagnose en behandeling - Meer druk op huisartsenposten, die vaak niet de juiste expertise hebben - Een grotere kans op complicaties door uitgestelde zorg Het is een vicieuze cirkel: hoe meer oogartsen afhaken, hoe zwaarder de last voor de overgeblevenen, en hoe groter de kans dat ook zij stoppen. ### Wat wordt eraan gedaan? Er zijn initiatieven om dit probleem aan te pakken. Sommige ziekenhuizen werken samen om een regionale spoeddienst te organiseren. Andere experimenteren met een centrale triage, waarbij een gespecialiseerde verpleegkundige bepaalt of een oogarts echt nodig is. Ook wordt er gekeken naar betere financiële vergoedingen en het inzetten van taakherschikking, zoals het opleiden van physician assistants voor spoedgevallen. Toch blijft het een uitdaging. De oplossing vraagt om een structurele verandering in de manier waarop spoedzorg voor ogen wordt georganiseerd. Het is niet alleen een kwestie van geld, maar ook van cultuur en samenwerking. ### Hoe kun je je voorbereiden? Als je een oogaandoening hebt, is het verstandig om vooraf te weten wat je moet doen bij een spoedgeval. Bespreek met je oogarts hoe de spoeddienst in jouw regio is geregeld. Vraag of er een 24/7 bereikbaar nummer is en of er alternatieven zijn, zoals een oogheelkundige eerste hulp in een naburig ziekenhuis. Blijf ook alert op symptomen die wijzen op een acuut probleem: plotseling verlies van gezichtsvermogen, flitsen of vlekken in het gezichtsveld, of hevige oogpijn. Wacht niet te lang met het zoeken van hulp. ### Conclusie De druk op de spoeddiensten van oogartsen is een serieus probleem dat de kwaliteit van de oogzorg in Nederland onder druk zet. Het is belangrijk dat patiënten, zorgverleners en beleidsmakers samenwerken om een duurzame oplossing te vinden. Alleen dan kunnen we ervoor zorgen dat iedereen die acute oogzorg nodig heeft, snel en veilig geholpen wordt.