Oogartsen spoeddienst: steeds minder artsen, steeds meer druk

Margriet Bos · 2026-07-02

Het klinkt misschien als een ver-van-je-bed-show, maar de spoeddiensten voor oogheelkunde in Nederland staan onder flinke druk. Steeds meer oogartsen haken af voor de diensten in de avond, nacht en weekenden. Dat betekent dat een steeds kleinere groep artsen de verantwoordelijkheid draagt voor acute oogproblemen. En dat heeft gevolgen voor de zorgkwaliteit én voor de werkdruk. ### Waarom doen oogartsen niet meer mee aan de spoeddienst? Het is een simpel maar harde realiteit: de werklast is uit balans. Veel oogartsen geven aan dat de diensten te zwaar zijn. Ze moeten na een lange werkdag ook nog ’s nachts paraat staan voor spoedgevallen. Dat gaat ten koste van hun eigen gezondheid, hun gezin en hun werkplezier. En eerlijk is eerlijk: wie wil er nou elke week een nacht doorhalen voor een dienst die eigenlijk door meer collega's gedragen zou moeten worden? Daarbij komt dat de vraag naar acute oogzorg toeneemt. Mensen worden ouder, en met de leeftijd stijgt ook het risico op oogproblemen zoals netvliesloslatingen, acuut glaucoom of ontstekingen. De huisartsenposten en ambulances verwijzen steeds vaker door naar de spoedeisende hulp van het ziekenhuis. En dan moeten er oogartsen zijn. ### Wat zijn de gevolgen voor patiënten? Voor jou als patiënt betekent dit dat je langer moet wachten op een oogarts in het ziekenhuis. In het ergste geval kan dat leiden tot vertraging in de behandeling. En bij oogproblemen telt elke minuut. Een netvliesloslating bijvoorbeeld moet binnen 24 uur worden behandeld om blijvende schade te voorkomen. - **Langere wachttijden** op de spoedeisende hulp - **Meer druk** op de artsen die nog wel dienst doen - **Grotere kans op fouten** door vermoeidheid en overbelasting - **Minder toegankelijke zorg** in de avonduren en weekenden Het is een vicieuze cirkel: hoe minder artsen meedoen, hoe zwaarder de diensten worden voor de overblijvers. En hoe zwaarder de diensten, hoe meer artsen afhaken. ### Wat is de oplossing? Het is makkelijk om te zeggen dat er meer oogartsen moeten komen. Maar dat is niet zo eenvoudig. De opleiding tot oogarts duurt jaren, en de instroom is beperkt. Daarnaast is de vergoeding voor spoeddiensten vaak niet aantrekkelijk genoeg. Ziekenhuizen moeten creatiever worden. Sommige ziekenhuizen experimenteren met **regionale samenwerkingen**. Ze delen de diensten met andere ziekenhuizen in de buurt. Zo wordt de last verdeeld over een grotere groep artsen. Andere ziekenhuizen zetten in op **taakherschikking**: optometristen en physician assistants nemen een deel van de spoedzorg over. Dat kan de druk op de oogartsen verlichten. > "De spoeddienst voor oogheelkunde is een puzzel waar we met elkaar de stukjes moeten leggen. Het gaat om de kwaliteit van zorg, maar ook om het welzijn van de artsen." – Margriet Bos, Expert Persoonsalarmering en Veiligheid voor Ouderen ### Wat kun jij doen? Als je te maken krijgt met een acute oogklacht, is het belangrijk om snel te handelen. Bel bij twijfel altijd de huisartsenpost of 112. Maar wees je ervan bewust dat de spoeddienst onder druk staat. Wees geduldig en begripvol als de wachttijden langer zijn dan je zou willen. En voor de professionals in de zorg: blijf met elkaar in gesprek over de verdeling van de diensten. De oplossing ligt niet bij één persoon, maar bij het hele team. Samen kunnen we de druk verlagen en de zorg voor iedereen beter maken. De spoeddiensten van oogartsen staan onder druk, maar dat betekent niet dat we bij de pakken neer moeten zitten. Met slimme oplossingen en goede samenwerking kunnen we de zorg voor acute oogproblemen in Nederland ook in de toekomst veilig en toegankelijk houden.