Oogartsen spoeddienst: steeds minder artsen, steeds meer druk

Margriet Bos · 2026-07-02

Je staat op de spoedeisende hulp met een acute oogklacht. Het is nacht, het weekend, of een feestdag. Je hebt pijn, je zicht is wazig, en je maakt je zorgen. Maar de oogarts die je nodig hebt, is er niet. Helaas is dit voor veel patiënten in Nederland de realiteit. Een groeiend aantal oogartsen weigert namelijk deel te nemen aan de zogenaamde 'oogheelkundige dienst'. Dat is de regeling waarbij specialisten buiten kantooruren klaarstaan voor spoedgevallen die via de huisartsenpost of de ambulance het ziekenhuis binnenkomen. Het gevolg? De werkdruk op de kleine groep oogartsen die nog wel dienst doet, wordt onhoudbaar hoog. ### Waarom steeds minder oogartsen meedoen Het is niet zo dat oogartsen geen verantwoordelijkheidsgevoel hebben. Integendeel. Maar de balans tussen werk en privé staat onder druk. De diensten zijn zwaar, ze verstoren het gezinsleven, en de vergoeding weegt vaak niet op tegen de inspanning. Daarbij komt dat het aantal oudere patiënten met complexe oogproblemen toeneemt, wat de spoeddiensten nog veeleisender maakt. En dan is er nog het risico op juridische claims. Een verkeerde diagnose in de nacht kan grote gevolgen hebben, en dat schrikt artsen af. Het is een vicieuze cirkel: hoe minder artsen meedoen, hoe zwaarder de last voor de overblijvers, en hoe groter de kans dat ook zij afhaken. ### Wat betekent dit voor jou als patiënt? Voor jou, als senior of mantelzorger, is dit een zorgwekkende ontwikkeling. Stel dat je een plotselinge oogontsteking hebt, een netvliesloslating, of een acute glaucoomaanval. Dit zijn situaties die snel moeten worden behandeld om blijvende schade aan je ogen te voorkomen. Maar als er geen oogarts beschikbaar is, kan de wachttijd oplopen. - Je wordt mogelijk doorgestuurd naar een ander ziekenhuis, verder weg. - Je moet langer wachten op de SEH, terwijl de pijn aanhoudt. - In het ergste geval wordt de behandeling uitgesteld tot de volgende werkdag. Het is een ongemakkelijke waarheid, maar het systeem kraakt. En dat raakt ons allemaal. ### Wat kan er aan worden gedaan? Gelukkig zijn er initiatieven om de spoeddiensten voor oogheelkunde te verbeteren. Sommige ziekenhuizen werken samen in regionale netwerken, zodat de diensten worden gedeeld. Ook wordt er geëxperimenteerd met teleconsultatie, waarbij een oogarts op afstand meekijkt via een camera. Zo kan er sneller worden bepaald of een bezoek aan het ziekenhuis echt nodig is. Daarnaast pleiten beroepsverenigingen voor betere arbeidsvoorwaarden voor artsen die spoeddiensten draaien. Hogere vergoedingen, meer ondersteuning, en een betere planning kunnen helpen om de balans te herstellen. > "De druk op de spoeddiensten is een symptoom van een groter probleem: we moeten het werk anders organiseren, niet alleen meer van dezelfde mensen vragen." – Margriet Bos ### Hoe kun je jezelf voorbereiden? Je kunt niet voorkomen dat je ooit een acute oogklacht krijgt, maar je kunt wel voorbereid zijn. Zorg dat je de contactgegevens van de dichtstbijzijnde huisartsenpost bij de hand hebt. Vraag bij je ziekenhuis na hoe de oogheelkundige dienst is geregeld. En als je een bril of lenzen draagt, bewaar dan altijd een reservebril in je auto of tas. Ook is het verstandig om je ogen regelmatig te laten controleren, zeker als je ouder bent. Vroegtijdige opsporing van problemen zoals glaucoom of maculadegeneratie kan spoedbezoeken voorkomen. De situatie rond de spoeddiensten voor oogartsen is zorgelijk, maar niet hopeloos. Door bewustwording en slimme oplossingen kunnen we de druk verlichten. En jij kunt daarin je steentje bijdragen door goed voor je ogen te zorgen en voorbereid te zijn op het onverwachte.