Oogartsen spoeddienst onder druk: wie helpt nog?

Margriet Bos · 2026-07-02

Steeds minder oogartsen in Nederland nemen deel aan de spoeddienst voor patiënten die 's avonds, 's nachts of in het weekend via de huisartsenpost of ambulance het ziekenhuis binnenkomen. De werklast is hierdoor flink uit balans geraakt. Voor ouderen die afhankelijk zijn van snelle oogzorg, kan dit grote gevolgen hebben. Denk aan een plotselinge bloeding in het oog of een acute infectie. Dan telt elke minuut. ### Waarom doen oogartsen niet meer mee? Het probleem is niet nieuw, maar het wordt wel steeds nijpender. Veel oogartsen geven aan dat de werkdruk in hun dagelijkse praktijk al hoog is. Operaties, spreekuren en administratie vullen de werkweek al volledig. De spoeddienst komt daar nog bovenop, vaak zonder extra vergoeding of ondersteuning. Ook de vergrijzing speelt een rol: meer ouderen betekent meer oogproblemen, maar niet meer specialisten. Daarnaast is de vergoeding voor spoeddiensten niet altijd aantrekkelijk. In sommige regio's krijgen oogartsen slechts een klein bedrag per oproep. Dat weegt niet op tegen de tijd en energie die het kost. Zeker niet als je midden in de nacht het ziekenhuis in moet. Het gevolg: een kleinere groep oogartsen draait de diensten, terwijl de rest afhaakt. ### Impact op ouderen en acute zorg Voor ouderen is dit een zorgwekkende ontwikkeling. Stel je voor: je bent 75 jaar, woont alleen en krijgt plotseling last van een rood, pijnlijk oog. Je huisarts stuurt je door naar de spoedpost. Daar aangekomen blijkt dat er geen oogarts beschikbaar is. Je moet wachten of naar een ander ziekenhuis reizen. Dat is niet alleen vervelend, maar ook risicovol. - Acute oogproblemen zoals netvliesloslating of glaucoom kunnen binnen uren blijvend slechtziendheid veroorzaken. - Vertraging in behandeling vergroot de kans op onherstelbare schade. - Ouderen met mobiliteitsproblemen hebben extra moeite om naar een verder ziekenhuis te gaan. De onbalans in de spoeddienst raakt dus direct de kwaliteit van zorg voor de meest kwetsbare groep. ### Wat zijn mogelijke oplossingen? Er wordt al nagedacht over manieren om de spoeddienst weer aantrekkelijk te maken. Een paar ideeën die regelmatig terugkomen: - **Betere vergoeding:** Oogartsen die spoeddiensten draaien, zouden een eerlijke vergoeding moeten krijgen. Denk aan een vast bedrag per dienst van € 500 tot € 750, afhankelijk van de regio. - **Samenwerking tussen ziekenhuizen:** Door regionale samenwerking kunnen oogartsen de diensten verdelen. Eén ziekenhuis neemt de nacht voor zijn rekening, een ander het weekend. - **Inzet van physician assistants:** Goed opgeleide assistenten kunnen eenvoudige spoedgevallen afhandelen, waardoor de oogarts alleen bij complexe zaken hoeft te komen. - **Teleconsultatie:** Via een videoverbinding kan een oogarts op afstand meekijken met een arts op de spoedpost. Dit bespaart reistijd en maakt snelle triage mogelijk. > "We moeten voorkomen dat ouderen met oogproblemen uren in de wachtkamer zitten, terwijl een simpele telefoon of vergoeding het verschil kan maken." – Margriet Bos, expert persoonsalarmering ### Wat kun je zelf doen? Als oudere of mantelzorger is het goed om voorbereid te zijn. Zorg dat je weet welk ziekenhuis in jouw regio een oogartsspoeddienst heeft. Vraag dit na bij je huisarts of de lokale huisartsenpost. Ook kun je overwegen om een persoonlijk alarm te dragen, zodat je bij een acuut oogprobleem snel hulp kunt inroepen. Een alarm met GPS is ideaal, omdat je dan altijd gelokaliseerd kunt worden, ook als je niet meer goed kunt zien. Daarnaast is preventie belangrijk. Regelmatige oogcontroles kunnen problemen vroeg opsporen. Bij ouderen wordt aangeraden om eens per jaar de ogen te laten controleren, vooral als je diabetes of hoge bloeddruk hebt. Deze aandoeningen verhogen het risico op oogproblemen aanzienlijk. ### De toekomst van oogzorg Het is duidelijk dat de huidige situatie niet houdbaar is. De groep oogartsen die spoeddiensten draait, wordt steeds kleiner, terwijl de vraag naar acute oogzorg groeit. Zonder ingrijpen zullen ouderen in de knel komen. De overheid en zorgverzekeraars moeten nu in actie komen. Niet alleen met betere vergoedingen, maar ook met structurele oplossingen zoals meer opleidingsplekken voor oogartsen en ondersteunend personeel. Tot die tijd is het zaak om zelf alert te zijn. Ken de weg in de zorg, wees niet bang om door te vragen en investeer in hulpmiddelen die je veiligheid vergroten. Een paar minuten voorbereiding kunnen het verschil maken tussen behoud van zicht of blijvende schade.