Oogartsen spoeddienst: wie draait de avond- en nachtdiensten?

Margriet Bos · 2026-07-02

Het is een probleem dat steeds meer aandacht krijgt: de spoeddiensten voor oogartsen in Nederland staan onder druk. Steeds minder specialisten zijn bereid om 's avonds, 's nachts of in het weekend dienst te doen voor patiënten die via de huisartsenpost of de ambulance het ziekenhuis binnenkomen. Dit leidt tot een onevenwichtige werklast en mogelijk tot langere wachttijden voor acute oogzorg. ### Wat is er aan de hand? Veel oogartsen kiezen ervoor om niet deel te nemen aan de zogeheten 'dienst' voor spoedgevallen. Dit betekent dat een kleinere groep artsen de volledige verantwoordelijkheid draagt voor alle acute oogproblemen buiten kantooruren. Denk bijvoorbeeld aan een plotseling verlies van zicht, een ernstige oogontsteking of een trauma aan het oog. De druk op deze groep neemt toe, wat kan leiden tot vermoeidheid en een hoger risico op fouten. ### Waarom is dit een probleem voor senioren? Voor ouderen is dit extra zorgwekkend. Oogproblemen zoals maculadegeneratie, glaucoom of een netvliesloslating komen vaker voor bij mensen boven de 65. Stel je voor dat je 's nachts wakker wordt met een plotseling donker vlek in je zicht. Je belt de huisartsenpost, maar die kan je niet direct doorverwijzen naar een oogarts omdat er geen dienst is. Dat is niet alleen vervelend, maar ook gevaarlijk. ### Hoe zit het met de regio's? Uit onderzoek blijkt dat de problemen niet overal even groot zijn. In sommige regio's, zoals de Randstad, is de dekking beter omdat er meer oogartsen beschikbaar zijn. Maar in landelijke gebieden, zoals Drenthe of Zeeland, kan het een uitdaging zijn om een spoedafspraak te krijgen. Dit betekent dat ouderen die in afgelegen gebieden wonen, mogelijk verder moeten reizen voor acute zorg. - In stedelijke gebieden is de dienst vaak beter georganiseerd. - Op het platteland zijn er minder specialisten beschikbaar. - Dit vergroot de ongelijkheid in toegang tot zorg. ### Wat kunnen we doen? Er zijn verschillende oplossingen in de maak. Sommige ziekenhuizen experimenteren met een gedeeld spoeddienstsysteem, waarbij meerdere oogartsen samenwerken om de last te verdelen. Andere opties zijn het inzetten van gespecialiseerde verpleegkundigen of het gebruik van telemedicine voor eerste consulten. Zo kan een arts op afstand beoordelen of een bezoek aan het ziekenhuis echt nodig is. > "Het is essentieel dat we de acute oogzorg toegankelijk houden voor iedereen, zeker voor kwetsbare ouderen." - Margriet Bos ### Praktische tips voor senioren Als u of een naaste een oogprobleem heeft, is het belangrijk om te weten wat u moet doen. Bewaar altijd de contactgegevens van de dichtstbijzijnde huisartsenpost. Bij plotselinge klachten, zoals een verandering in zicht of pijn aan het oog, bel dan direct. Wees niet bang om aan te dringen als u denkt dat het spoed is. Uw gezondheid gaat voor. Daarnaast is het verstandig om een persoonlijk alarmsysteem te overwegen. Dit kan u helpen om snel hulp in te schakelen als u alleen thuis bent en een noodgeval krijgt, zoals een val of een acute oogklacht. Moderne systemen zijn eenvoudig te bedienen en geven u een veilig gevoel. ### De toekomst van oogzorg De verwachting is dat het aantal oogartsen in Nederland de komende jaren niet snel zal groeien. Daarom is het cruciaal dat er slimme oplossingen komen om de spoeddiensten te verbeteren. Denk aan betere samenwerking tussen ziekenhuizen, meer gebruik van technologie en een eerlijkere verdeling van de diensten. Alleen zo kunnen we ervoor zorgen dat iedereen, ongeacht waar je woont of hoe laat het is, de juiste oogzorg krijgt.