Waarom een NVZ-voorzitter zonder zorgachtergrond prima kan werken

Margriet Bos · 2026-09-18

### Een kleine meerderheid zegt: politieke ervaring mag net iets zwaarder wegen Stel je voor: je zit in de boardroom van de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ). De vraag op tafel is simpel. Moet de nieuwe voorzitter per se een zorgachtergrond hebben? De lezers van Zorgvisie zeggen massaal: niet per se. Een kleine meerderheid vindt het geen probleem als die voorzitter van buiten de zorg komt. Dat is opvallend. Want de zorg is een sector waar mensen vaak jarenlang van binnenuit werken voordat ze aan de top staan. Toch klinkt er iets anders door in de uitslag. Iets praktisch. Iets nuchters. ### Wat een bestuurder daarover zegt Een bestuurder verwoordt het zo: "In het veelkoppige NVZ-bestuur zit alleen maar zorgkennis. Een voorzitter met andere kwaliteiten en een ander perspectief voegt juist iets toe." Dat is een interessante gedachte. Want als iedereen in de boardroom dezelfde taal spreekt, wie brengt dan het tegengeluid? Wie kijkt er naar de cijfers zonder meteen in zorgjargon te vervallen? > Soms heb je geen extra dokter nodig aan tafel. Soms heb je iemand nodig die de juiste vragen stelt. ### Waarom politieke ervaring net dat beetje extra kan zijn Politieke ervaring betekent meestal: kunnen onderhandelen, draagvlak creëren, omgaan met tegengestelde belangen. En laat dat nu precies zijn wat een branchevereniging nodig heeft. Je vertegenwoordigt tientallen ziekenhuizen met elk hun eigen belangen. Denk aan een ziekenhuis in een krimpregio tegenover een academisch centrum in de Randstad. Verschillende problemen, verschillende prioriteiten. Een voorzitter die gewend is om politieke knopen door te hakken, kan daar net het verschil maken. Daar komt bij: de zorg staat voor flinke uitdagingen. Personeelstekorten, oplopende kosten, vergrijzing. Een voorzitter moet kunnen schakelen met Den Haag, met verzekeraars, met toezichthouders. Dat is bij uitstek politiek werk. ### Maar er zit ook een keerzijde aan Natuurlijk kleeft er een risico aan een voorzitter zonder zorgachtergrond. Zorg is complex. Je moet de cultuur snappen, de werkdruk op de werkvloer aanvoelen, weten waarom een verpleegkundige na twaalf uur nog steeds vriendelijk blijft. Als je dat niet uit eigen ervaring kent, moet je extra goed luisteren. En dat kost tijd. Tijd die er in de zorg vaak niet is. Toch lijkt de meerderheid van de Zorgvisie-lezers die afweging anders te maken. Liever een frisse blik dan nog een stem die alles al weet. ### Wat dit betekent voor de praktijk Misschien is de echte vraag niet of iemand een zorgachtergrond heeft. Misschien is de vraag of diegene nieuwsgierig genoeg is om te blijven leren. Of diegene durft te zeggen: ik weet het niet, vertel het me. Een goede voorzitter brengt geen cv mee, maar een houding. Een houding waarin zorgkennis en politieke ervaring elkaar versterken in plaats van tegenwerken. En dat is uiteindelijk waar het om gaat. Niet om het papiertje. Wel om het perspectief. ### De les voor iedereen in de zorg Of je nu bestuurder bent, beleidsmaker of gewoon geïnteresseerd in hoe de zorg wordt geleid: de uitslag zegt iets over onze tijd. We zoeken geen mensen die alles al weten. We zoeken mensen die kunnen verbinden. Dus ja, een voorzitter zonder zorgachtergrond? Prima, zolang diegene de zorg serieus neemt. En dat is misschien wel de belangrijkste kwaliteit van allemaal.