Waarom de noordelijke ggz nog dieper in de problemen komt

Margriet Bos · 2026-08-14

Het is geen geheim dat de geestelijke gezondheidszorg in Nederland onder druk staat. Maar in het Noorden wordt die druk nu wel heel concreet voelbaar. Het tekort aan gz-psychologen is al jaren een zorgwekkende trend, en nu het schrappen van opleidingsplaatsen er nog eens bovenop komt, dreigt de situatie echt te ontsporen. Je zou denken dat we juist meer hulpverleners nodig hebben, niet minder. Toch gebeurt het tegenovergestelde. De opleidingsplaatsen voor gz-psychologen worden verminderd, terwijl de wachtlijsten in de regio alleen maar langer worden. Het is een paradox die je als professional haast wanhopig maakt. ### Wat betekent dit voor de zorg in het Noorden? De noordelijke provincies kampen al langer met een scheve verhouding tussen vraag en aanbod. Mensen die hulp nodig hebben, moeten soms maanden wachten op een intake. En als die intake er dan eindelijk is, blijkt de behandelaar vaak ook nog eens overbelast. Het schrappen van opleidingsplaatsen maakt dit alleen maar erger. Het is niet alleen een kwestie van aantallen. Het gaat ook om de kwaliteit van zorg. Een gz-psycholoog die te veel cliënten op zijn of haar bordje heeft, kan onmogelijk de aandacht geven die elke cliënt verdient. Dat voelt frustrerend, zowel voor de professional als voor de persoon die hulp zoekt. ### Waarom worden opleidingsplaatsen geschrapt? De redenen achter het schrappen zijn complex. Er is geld nodig, maar dat is niet het hele verhaal. Ook de opleidingscapaciteit speelt een rol. Universiteiten en zorginstellingen moeten samenwerken om voldoende stageplekken te creëren. En dat lukt op dit moment gewoon niet goed genoeg. Daar komt bij dat veel afgestudeerde psychologen kiezen voor een carrière buiten de zorg. De salarissen zijn niet altijd concurrerend, en de werkdruk is hoog. Het is dan ook niet vreemd dat talent wegvloeit naar sectoren waar de balans tussen werk en privé beter is. ### De gevolgen voor de regio Het Noorden is een uitgestrekt gebied. Mensen wonen vaak ver uit elkaar, en dat maakt het lastig om zorg dichtbij te organiseren. Als er dan ook nog eens minder professionals beschikbaar zijn, wordt het gat alleen maar groter. - Langere wachtlijsten voor zowel kinderen als volwassenen - Meer druk op huisartsen, die vaak het eerste aanspreekpunt zijn - Toename van crisisituaties, omdat mensen te laat de juiste hulp krijgen Het is een vicieuze cirkel. Hoe langer mensen moeten wachten, hoe complexer hun problemen vaak worden. En hoe complexer de problemen, hoe meer tijd en expertise er nodig is om ze te behandelen. ### Wat kan er gedaan worden? Het is makkelijk om te zeggen dat er meer geld naar de ggz moet. Maar het probleem zit dieper. Er moet ook gekeken worden naar hoe we zorg organiseren. Regionale samenwerking kan helpen. Door kennis en middelen te delen, kunnen zorginstellingen efficiënter werken. Daarnaast is het belangrijk om het beroep aantrekkelijker te maken. Dat betekent niet alleen betere salarissen, maar ook meer ruimte voor persoonlijke ontwikkeling en minder administratieve rompslomp. Een gz-psycholoog wil helpen, niet de hele dag formulieren invullen. ### Een persoonlijke noot Ik spreek regelmatig met professionals uit het Noorden. Ze vertellen me dat ze hun werk met hart en ziel doen, maar dat ze aan het einde van de dag vaak uitgeput zijn. Ze willen er zijn voor hun cliënten, maar ze kunnen simpelweg niet overal tegelijk zijn. Dat is een trieste realiteit. Toch zie ik ook hoop. Er zijn initiatieven ontstaan om de zorg dichter bij mensen te brengen, bijvoorbeeld via digitale behandelplatforms. Die kunnen geen volledige vervanging zijn van persoonlijk contact, maar ze kunnen wel een deel van de druk wegnemen. ### De toekomst van de noordelijke ggz De komende jaren worden cruciaal. Als we niets doen, wordt het gat tussen vraag en aanbod alleen maar groter. Dat heeft niet alleen gevolgen voor de mensen die hulp nodig hebben, maar ook voor de samenleving als geheel. Een gezonde geest is de basis voor alles. Het is daarom belangrijk dat we dit probleem niet wegwuiven. Politici, zorginstellingen en opleidingen moeten samen aan tafel. En dat niet alleen om te praten, maar ook om te handelen. De tijd van plannen maken is voorbij. Het is tijd voor actie. Als je zelf in de zorg werkt, weet je hoe waardevol jouw werk is. Laat je niet ontmoedigen door de cijfers. Jij maakt het verschil, elke dag opnieuw. En dat is iets om trots op te zijn.