Nieuwe wet loontransparantie: wat gaat het zorgaanbieders écht kosten?

Margriet Bos · 2026-10-28

De nieuwe Wet loontransparantie komt eraan, en dat betekent dat zorgaanbieders nu al moeten nadenken over hun budget. Hoogleraar strategisch management Henk Volberda waarschuwt: zet geld opzij om fouten te herstellen. Want de loonkloof in de zorg is waarschijnlijk groter dan we dachten. Vooral omdat mannen vaker een toelage krijgen dan vrouwen, en dan met name bij hoge salarisschalen. ### Waarom de loonkloof groter is dan gedacht Het lijkt misschien logisch: mannen en vrouwen met dezelfde functie krijgen hetzelfde salaris. Maar in de praktijk ligt het genuanceerder. Uit onderzoek blijkt dat mannen vaker in aanmerking komen voor extra's zoals toeslagen, bonussen en onkostenvergoedingen. Zeker in hogere salarisschalen loopt dat verschil op. Denk aan een manager die een auto van de zaak krijgt, terwijl zijn vrouwelijke collega het zonder moet stellen. Of een medisch specialist die een extra toeslag ontvangt voor bereikbaarheidsdiensten, terwijl zij dat niet krijgt. Dit soort verschillen zijn vaak onbewust, maar ze tellen wel op. ### Wat betekent de wet voor zorgaanbieders? De Wet loontransparantie verplicht werkgevers om inzichtelijk te maken hoe lonen tot stand komen. Geen vrijblijvende exercitie, maar een wettelijke plicht. Zorgaanbieders moeten kunnen uitleggen waarom de ene medewerker meer verdient dan de andere. En als daar geen objectieve reden voor is, dan moet dat worden gecorrigeerd. Dat kan betekenen dat salarissen omhoog moeten, of dat er met terugwerkende kracht moet worden bijbetaald. Volberda adviseert dan ook om nu al een potje te reserveren voor het herstellen van fouten. Want hoe langer je wacht, hoe hoger de kosten worden. ### De verborgen kosten van niets doen Sommige zorgaanbieders denken misschien: we zien het wel als de wet er is. Maar dat is riskant. Ten eerste loop je het risico op boetes en juridische procedures. Ten tweede kan het je imago schaden: als werkgever wil je toch aantrekkelijk zijn voor al het zorgpersoneel, man én vrouw. En ten derde: de loonkloof aanpakken is niet alleen een kostenpost, het is ook een investering in eerlijkheid en betrokkenheid. Medewerkers die zich eerlijk behandeld voelen, blijven langer en zijn productiever. > "De loonkloof in de zorg is waarschijnlijk hoger dan verondersteld omdat mannen vaker een toelage krijgen dan vrouwen, met name bij hoge salarisschalen." – Henk Volberda ### Wat kun je als zorgaanbieder nu doen? - Breng in kaart hoe lonen en toeslagen binnen je organisatie zijn verdeeld. Kijk daarbij verder dan alleen het basissalaris. - Stel een budget vast voor het herstellen van eventuele ongelijkheden. Denk aan een percentage van de loonsom. - Zorg voor transparante criteria voor toeslagen en bonussen. Laat geen ruimte voor subjectiviteit. - Communiceer openlijk over de stappen die je zet. Dat schept vertrouwen bij je medewerkers. ### Conclusie De Wet loontransparantie is geen papieren tijger. Het is een kans om eerlijkheid in de zorg te vergroten. Zorgaanbieders die nu actie ondernemen, voorkomen niet alleen hoge kosten, maar bouwen ook aan een betere werkplek. En dat is uiteindelijk winst voor iedereen.