Nieuwe Wet loontransparantie: wat gaat het zorgaanbieders écht kosten?

Margriet Bos · 2026-10-28

De nieuwe Wet loontransparantie komt eraan, en dat betekent dat zorgaanbieders nu al moeten nadenken over hun budget. Hoogleraar strategisch management Henk Volberda waarschuwt dat er geld opzij moet worden gezet om fouten te herstellen. Want de loonkloof in de zorgsector is waarschijnlijk groter dan we dachten. Vooral omdat mannen vaker een toelage krijgen dan vrouwen, en dan met name in de hogere salarisschalen. ### Waarom de loonkloof groter is dan gedacht Het lijkt misschien logisch: mannen en vrouwen doen hetzelfde werk, dus ze krijgen hetzelfde salaris. Maar in de praktijk ligt het genuanceerder. Uit onderzoek blijkt dat mannen vaker in aanmerking komen voor extra's zoals toeslagen, bonussen en onregelmatigheidstoeslagen. En die verschillen tellen op. Zeker in de hogere salarisschalen kan dat flink oplopen. Volberda noemt het een 'verborgen' kloof, omdat veel zorgaanbieders zich hier niet bewust van zijn. Toch is het belangrijk om er nu bij stil te staan, want de wet gaat er streng op toezien. ### Wat de wet precies inhoudt De Wet loontransparantie verplicht werkgevers om inzichtelijk te maken hoe lonen tot stand komen. Denk aan duidelijke salarisschalen, transparante criteria voor toeslagen en een gelijke beloning voor gelijk werk. Zorgaanbieders moeten kunnen uitleggen waarom de ene medewerker meer verdient dan de andere. En dat betekent dat ze hun administratie op orde moeten hebben. Geen losse afspraken meer, maar heldere regels. Volberda adviseert om nu al te beginnen met het inventariseren van mogelijke ongelijkheden. Wacht niet tot de wet ingaat, want dan ben je te laat. ### De kosten: niet alleen boetes Natuurlijk, er hangen boetes boven de markt bij overtredingen. Maar de grootste kosten zitten volgens Volberda in het herstellen van fouten. Denk aan het aanpassen van salarissen, het uitbetalen van achterstallige toeslagen en het opzetten van een nieuw loongebouw. Dat kost tijd en geld. Bovendien kan het imago van een zorgaanbieder schade oplopen als blijkt dat er sprake is van ongelijke beloning. Patiënten en medewerkers letten tegenwoordig steeds meer op eerlijkheid. Een transparant loonbeleid kan juist een pluspunt zijn, maar dan moet je wel eerst de rommel opruimen. > "De loonkloof in de zorg is waarschijnlijk hoger dan verondersteld. Mannen krijgen vaker een toelage, vooral aan de top." – Henk Volberda ### Wat kunnen zorgaanbieders nu doen? Volberda geeft een paar concrete tips: - **Maak een inventarisatie** van alle salarissen en toeslagen. Kijk waar verschillen zitten tussen mannen en vrouwen in vergelijkbare functies. - **Stel een budget vast** voor het herstellen van onbedoelde ongelijkheden. Reken op een flinke post, want het gaat vaak om meerdere jaren. - **Communiceer openlijk** over het nieuwe loonbeleid. Leg uit waarom bepaalde keuzes worden gemaakt. Transparantie wekt vertrouwen. - **Betrek de ondernemingsraad** of personeelsvertegenwoordiging bij het proces. Zij kunnen meedenken en draagvlak creëren. ### Een kans, geen bedreiging Hoewel de wet op het eerste gezicht vooral geld lijkt te kosten, biedt het ook kansen. Zorgaanbieders die nu investeren in eerlijke lonen, trekken straks makkelijker nieuw personeel aan. In een sector waar krapte heerst, is dat goud waard. En medewerkers die eerlijk worden beloond, blijven langer. Dus zie de wet niet als een last, maar als een kans om je als werkgever te onderscheiden. Begin op tijd, dan valt de pijn mee.