Wat betekent de nieuwe financiering voor spoedeisende hulp voor patiënten?

Margriet Bos · 2026-08-31

Het is een verandering die onder de radar blijft bij veel mensen, maar in zorgland maakt ze flink wat los. Per 1 januari 2027 gaat de spoedeisende hulp (SEH) over op een nieuw financieringssysteem: budgetbekostiging. En dat roept vragen op. Veel vragen. Ties Eikendal, hoofd van de SEH in het Radboudumc, deelt zijn zorgen openlijk. Het gaat hem niet zozeer om het principe, maar om de snelheid. “We moeten dit goed doen,” zegt hij eigenlijk tussen de regels door. “Want de kwaliteit van zorg staat op het spel.” ### Waarom maakt deze overgang zorgprofessionals zo nerveus? Stel je voor dat je een restaurant runt. Eerst krijg je betaald voor elke maaltijd die je serveert. Dan verandert de regering de regels: je krijgt een vast budget voor het hele jaar, ongeacht hoeveel gasten er binnenlopen. Spannend, toch? Voor de SEH werkt het vergelijkbaar. Het huidige systeem is activiteitengedreven. Het nieuwe systeem geeft een vast budget vooraf. Het idee is om efficiënter te werken, maar de praktijk is vaak weerbarstiger. De grootste angst? Dat ziekenhuizen onder druk komen te staan om binnen het budget te blijven, terwijl de vraag naar spoedzorg alleen maar toeneemt. Een oudere die valt, een kind met hoge koorts, een ongeluk op de weg – die wacht niet op een gunstig moment in de financiële planning. ### Wat zijn de concrete risico's voor de kwaliteit van zorg? Als de klok tikt en het budget krimpt, kunnen er onbedoelde keuzes gemaakt worden. Keuzes waar jij en ik als potentiële patiënt last van kunnen krijgen. - **Langere wachttijden:** Minder capaciteit inzetten om kosten te besparen kan direct leiden tot meer mensen in de wachtkamer. - **Uitgestelde diagnostiek:** Het kan verleidelijk zijn om bepaalde, duurdere scans of tests uit te stellen, ook al is dat medisch niet altijd optimaal. - **Uitgeput personeel:** Meer druk op minder mensen leidt tot burn-outs. En vermoeide artsen en verpleegkundigen maken nu eenmaal meer fouten. Eikendal benadrukt niet voor niets de kwaliteit. Hij ziet zijn team elke dag keihard werken. De vraag is of dit nieuwe systeem hen helpt, of juist extra hindernissen oplevert. ### Is er ook een positieve kant aan dit verhaal? Zeker. In theorie kan budgetbekostiging leiden tot slimmere zorg. Het moedigt aan om te investeren in preventie en betere nazorg, zodat mensen minder vaak terugkomen op de SEH. Het kan bureaucratie verminderen en innovatie stimuleren. Maar dan moet het wel goed ingevoerd worden, met voldoende tijd en middelen voor een soepele overgang. En daar wringt volgens veel experts nu precies de schoen. De deadline van begin 2027 klinkt nog ver weg, maar voor een ziekenhuis is dat om de hoek. Het omgooien van financieringssystemen, het trainen van personeel, het aanpassen van protocollen – dat kost jaren, geen maanden. ### Wat betekent dit voor u en mij? Uiteindelijk draait het hier niet om spreadsheets en beleidsstukken. Het draait om het vertrouwen dat, wanneer je of je dierbare in nood is, de beste zorg klaarstaat. Snel, deskundig en zonder financiële afwegingen die meespelen bij het bed. De onzekerheid waar Eikendal over spreekt, is dus niet alleen een managementprobleem. Het is een maatschappelijk vraagstuk. Gaan we de kwaliteit van onze acute zorg behouden, of wordt het een afweging tussen geld en gezondheid? Het is een gesprek dat we vaker moeten voeren. Niet alleen in bestuurskamers, maar ook aan de keukentafel. Want deze verandering raakt ons allemaal. Het is goed dat professionals zoals Ties Eikendal hun stem laten horen. Nu is het aan politiek en beleidsmakers om niet alleen te luisteren, maar ook te handelen. Om ervoor te zorgen dat deze transitie de zorg verbetert, in plaats van haar onder druk te zetten. De tijd tikt.