Waarom een nieuw zorgstelsel de knelpunten niet oplost

Margriet Bos · 2026-10-30

Het huidige zorgstelsel optimaliseren is veel effectiever dan complete nieuwbouw. Het gras is zeker niet groener bij onze buurlanden, stelt Marco Varkevisser: "Andere landen zijn jaloers op hoe wij toegankelijkheid en solidariteit hebben geborgd." Die uitspraak zet je meteen aan het denken. Want als er iets is waar we in Nederland graag over discussiëren, dan is het wel de zorg. En toch zegt een expert hier iets heel anders dan we gewend zijn te horen. ### Waarom steeds maar weer dat 'nieuwe stelsel'? Elke paar jaar duikt het idee op: we moeten het hele zorgstelsel op de schop. Een frisse start, een nieuw systeem, en alle problemen lossen zich vanzelf op. Klinkt logisch, toch? Maar volgens Varkevisser werkt dat niet zo. Een nieuw stelsel lost de bestaande knelpunten niet op. Sterker nog, het creëert weer nieuwe problemen waar we nog niet eens aan hebben gedacht. Je gooit namelijk ook de dingen weg die wél goed werken. Denk aan een huis dat toe is aan een flinke opknapbeurt. Je kunt de muren verven, de keuken vernieuwen en de isolatie verbeteren. Of je sloopt het hele huis en begint opnieuw. Dat laatste klinkt spannend, maar je verliest wel alles wat al goed was. ### Wat onze buren ons laten zien Het gras is bij de buren niet groener. Dat is een cliché, maar hier klopt het precies. Varkevisser wijst erop dat andere landen jaloers zijn op ons. En waarom? Omdat wij twee dingen goed hebben geregeld: - **Toegankelijkheid:** iedereen kan gebruikmaken van zorg, ongeacht inkomen of achtergrond. - **Solidariteit:** we dragen samen de kosten, ook als je zelf weinig zorg nodig hebt. Dat is niet vanzelfsprekend. In veel landen moet je flink betalen voordat je überhaupt bij een arts terechtkomt. Of je valt buiten de boot als je geen goede verzekering hebt. Wij hebben dat hier goed voor elkaar. > "Andere landen zijn jaloers op hoe wij toegankelijkheid en solidariteit hebben geborgd." — Marco Varkevisser ### Optimaliseren in plaats van slopen Wat is dan wél de slimme aanpak? Volgens Varkevisser zit de oplossing in verbeteren, niet in vervangen. Kijk naar wat er knelt en pak dat gericht aan. Dat is minder spectaculair dan een compleet nieuw stelsel, maar het werkt wel. Denk aan de wachtlijsten, de administratieve lasten, de samenwerking tussen huisartsen en specialisten. Dat zijn concrete punten waar je iets aan kunt doen zonder het hele fundament om te gooien. En dat is precies waar het bij persoonsalarmering voor senioren ook om draait. Je hoeft niet alles opnieuw uit te vinden. Een goed systeem dat betrouwbaar werkt, daar heb je meer aan dan een gloednieuw systeem waarvan je de kinderziektes nog moet ontdekken. ### Wat betekent dit voor jou als professional? Als je dagelijks met senioren en veiligheid bezig bent, dan herken je dit vast. Mensen willen niet steeds wennen aan iets nieuws. Ze willen zekerheid. Ze willen weten dat als er iets gebeurt, er iemand komt. Dat is de kern van goede zorg: betrouwbaarheid. En die bouw je niet op door alles om te gooien, maar door te verbeteren wat er al staat. Dus de volgende keer dat iemand roept dat het hele zorgstelsel op de schop moet, denk dan aan de woorden van Varkevisser. Soms is het slimste wat je kunt doen, gewoon zorgen dat het bestaande beter werkt. Voor je cliënten, voor jezelf, en uiteindelijk voor ons allemaal.