Nederlanders zijn het eens: te veel umc's in ons land

Margriet Bos · 2026-08-28

Het gesprek over de Nederlandse zorg is al een tijdje aan de gang, maar één stelling blijft hangen: Nederland telt te veel umc's. Marian Kaljouw zette deze gedachte neer, en wat blijkt? Ze staat niet alleen. De reacties op haar uitspraak zijn veelzeggend. Waar je misschien verwachtte dat zo'n bewering op weerstand zou stuiten, is het tegenovergestelde waar. Mensen lijken het juist met haar eens te zijn. ### Wat betekent dit voor onze zorg? Het feit dat zoveel Nederlanders deze visie delen, zet je aan het denken. Het roept vragen op over hoe we onze medische topinstituten organiseren. Zijn ze wel zo efficiënt ingericht? En belangrijker: dient deze structuur de patiënt het beste? Soms voelt het alsof we met z'n allen al langere tijd hetzelfde denken, maar niemand het hardop zegt. Tot iemand zoals Kaljouw het woord neemt. Dan blijkt dat gevoel wijdverbreid te zijn. ### De stem van het publiek De reacties op de poll laten een duidelijk beeld zien: - Veel mensen vinden dat umc's zich meer moeten specialiseren - Er is vraag naar meer samenwerking tussen ziekenhuizen - Mensen willen kwaliteit boven kwantiteit zien - De bereikbaarheid van topzorg voor iedereen staat centraal Het interessante is dat dit niet alleen een mening van zorgprofessionals is. Juist de gewone Nederlander heeft hier sterke gevoelens over. We hebben het tenslotte allemaal over onze gezondheid. "Soms moet je dingen simpel houden. Als iets niet werkt voor de mensen die het moeten gebruiken, dan moet je het veranderen." Die gedachtegang zie je terug in de reacties. Mensen willen zorg die logisch is, die bereikbaar is, en die werkt wanneer je het nodig hebt. Is dat te veel gevraagd? ### Waar gaan we heen? Deze discussie is meer dan alleen een mening over umc's. Het raakt aan hoe we als samenleving tegen zorg aankijken. Willen we centrale topinstituten, of juist gespecialiseerde centrum verspreid over het land? De antwoorden op deze vragen zullen de komende jaren steeds belangrijker worden. Onze bevolking vergrijst, de zorgkosten stijgen, en de druk op het systeem neemt toe. Wat deze poll duidelijk maakt, is dat er draagvlak is voor verandering. Dat mensen openstaan voor andere manieren van organiseren. Dat is hoopvol, want verandering begint vaak met een gedeeld besef dat het anders kan. ### Praktische gevolgen Stel je voor dat we minder umc's zouden hebben, maar wel beter functionerende. Wat zou dat betekenen? Allereerst zou de samenwerking tussen ziekenhuizen kunnen verbeteren. Nu concurreren ze soms om patiënten en specialisten. In een meer gespecialiseerd systeem zouden ze elkaar kunnen aanvullen. Ten tweede zou reistijd voor patiënten verminderen. Niet iedereen hoeft naar dezelfde grote centra. Gespecialiseerde zorg kan dichterbij worden aangeboden. En ten derde: de kwaliteit zou kunnen toenemen. Als elk centrum zich op specifieke aandachtsgebieden richt, worden ze daar beter in. ### Een blik vooruit Dit gesprek gaat niet over minder zorg, maar over betere zorg. Het gaat over slimme keuzes maken in een tijd waarin alles mogelijk lijkt, maar niet alles wenselijk is. De komende tijd zullen we meer van dit soort discussies zien. Over hoe we onze zorg inrichten, over wat we belangrijk vinden, en over hoe we kwaliteit kunnen waarborgen voor iedereen. Wat deze poll vooral laat zien, is dat we het gesprek moeten blijven voeren. Dat we moeten luisteren naar wat mensen echt nodig hebben. En dat we soms durven te erkennen dat wat we altijd deden, niet per se is wat we moeten blijven doen. Want uiteindelijk draait het allemaal om één ding: zorg die werkt voor de mensen die het nodig hebben. En als daar minder umc's voor nodig zijn, dan staan veel Nederlanders daar achter te staan.