Nederlanders denken er hetzelfde over: zijn er echt te veel umc's?

Margriet Bos · 2026-08-28

Marian Kaljouw kwam er onlangs voor uit: Nederland telt volgens haar te veel umc's. Een boude stelling, vonden velen. Maar wat blijkt? Ze staat bepaald niet alleen. Een snelle poll laat zien dat veruit de meeste stemmers het met haar eens zijn. Dat zet je toch aan het denken. Is dit slechts een gevoel, of zit er meer achter? Laten we er eens wat dieper op ingaan. ### Wat bedoelen we eigenlijk met 'te veel'? Dat is natuurlijk de kernvraag. 'Te veel' is een relatief begrip. Het gaat niet alleen om aantallen, maar om de verdeling, de kosten en de toegankelijkheid. Wanneer spreken we van een goed functionerend netwerk en wanneer wordt het inefficiënt? Veel mensen maken zich zorgen over de versnippering van specialistische kennis. Als expertise over te veel locaties is verdeeld, kan de kwaliteit onder druk komen te staan. Daarnaast spelen financiën een grote rol. De exploitatie van een umc is ontzettend duur, met kosten die snel kunnen oplopen tot honderden miljoenen euro's per jaar. - Concentratie van hoogcomplexe zorg op minder plekken. - Mogelijk betere investeringen in onderzoek en innovatie. - Uitdagingen voor bereikbaarheid voor patiënten uit alle regio's. Het is een ingewikkelde puzzel waar geen simpele oplossing voor bestaat. ### De stem van het publiek De uitslag van de poll is opvallend duidelijk. Het geeft aan dat het gevoel dat er iets schuurt in de zorginfrastructuur breed wordt gedeeld. Mensen zien de berichten over wachtlijsten, financiële druk en de zoektocht naar efficiëntie. De stelling van Kaljouw raakte blijkbaar een gevoelige snaar. Dit publieke sentiment is belangrijk. Het laat zien dat het gesprek niet alleen tussen bestuurders en beleidsmakers wordt gevoerd, maar ook leeft onder de mensen die uiteindelijk van deze zorg afhankelijk zijn. Zoals iemand het treffend verwoordde: *'Soms moet je dingen simpeler maken om ze beter te laten werken.'* ### De weg vooruit Dus, wat nu? Erkennen dat er een breed gedeelde zorg bestaat, is de eerste stap. De volgende stap is een eerlijke analyse. Waar zitten de echte knelpunten? Is consolidatie de oplossing, of moeten we op een andere manier naar samenwerking en taakverdeling kijken? Het gaat erom een balans te vinden. Een balans tussen topklinische zorg dichtbij huis en de voordelen van schaalgrootte. Tussen financiële houdbaarheid en maatschappelijke toegankelijkheid. Dat gesprek moet gevoerd worden, met alle partijen aan tafel: zorgprofessionals, bestuurders, patiëntenvertegenwoordigers en beleidsmakers. De uitkomst van deze poll is geen blauwdruk voor de toekomst. Het is wel een signaal. Een signaal dat het tijd is voor een grondig en open gesprek over de inrichting van onze topzorg. De mening van Marian Kaljouw is geen alleenstaand geluid meer – het is een echo geworden van een bredere maatschappelijke vraag. En die vraag verdient een serieus antwoord. Laten we hopen dat dit gesprek wordt gevoerd met het belang van de patiënt voorop. Want uiteindelijk draait het daarom: goede, toekomstbestendige zorg voor iedereen die het nodig heeft, waar ze ook in Nederland wonen. De zoektocht naar de beste vorm daarvoor is complex, maar essentieel.