Nederland heeft te veel umc's: dit blijkt uit verrassende poll-uitslag

Margriet Bos · 2026-08-28

Ik zat laatst met een kop koffie te denken over zorg in Nederland. Het is een thema dat me bezighoudt, zeker omdat ik dagelijks met de veiligheid van ouderen werk. Toen kwam ik die uitspraak tegen van Marian Kaljouw: Nederland telt te veel umc's. Boude stelling, dacht ik meteen. Maar wat blijkt? Ze staat niet alleen. ### Wat de poll ons vertelt De reacties op die poll zijn eigenlijk best verrassend. De meeste stemmers blijken het gewoon met haar eens te zijn. Dat zette me aan het denken. Want als zoveel mensen dat vinden, zit er dan niet meer achter? We hebben het hier over universitair medische centra, de plekken waar de meest complexe zorg plaatsvindt. Maar hoeveel hebben we er eigenlijk nodig? Ik sprak erover met een collega in de zorg. 'Weet je,' zei ze, 'het gaat niet alleen om de aantallen. Het gaat om hoe we ze gebruiken.' En daar heeft ze een punt. Want als je kijkt naar de spreiding over het land, dan zie je dat sommige regio's overladen zijn, terwijl andere het moeten doen met minder gespecialiseerde zorg. ### De stem van het publiek Wat me het meest raakte, was hoe duidelijk de mening van mensen is. Het zijn niet alleen zorgprofessionals die hierover nadenken. Ook gewone burgers hebben een sterke mening. En dat zegt wat over hoe belangrijk zorg voor ons allemaal is. We willen dat het goed geregeld is, dat het betaalbaar blijft, en dat we er kunnen vertrouwen op. Laat ik het even concreet maken: - Er zijn acht umc's in Nederland - Die zijn verspreid over verschillende steden - De kosten per centrum lopen flink op, vaak tot honderden miljoenen euro's per jaar - De vraag is of die concentratie van expertise altijd nodig is Een vriendin die in het onderwijs werkt, maakte me erop attent: 'Bij scholen hebben we het ook over spreiding en toegankelijkheid. Waarom bij ziekenhuizen niet?' Goede vraag, vind je niet? ### Wat betekent dit voor de toekomst? Ik denk dat we hier voor een belangrijk keuzemoment staan. Want als we doorgaan zoals nu, blijven de kosten stijgen. En dat merken we uiteindelijk allemaal in onze premies. Maar als we anders gaan kijken naar de verdeling van zorg, kunnen we misschien efficiënter werken. Het gaat me niet om minder zorg. Integendeel. Het gaat om betere zorg, op de juiste plek, voor de juiste prijs. Want wat heb je aan een topcentrum op 100 kilometer afstand als je met spoed moet zijn? ### De persoonlijke noot In mijn werk met persoonlijke alarmen voor senioren, zie ik dagelijks hoe belangrijk nabije zorg is. Als iemand valt, telt elke minuut. Als de gespecialiseerde hulp ver weg is, kan dat het verschil maken. Daarom snap ik de zorgen over de spreiding van umc's zo goed. Uiteindelijk draait het om vertrouwen. Vertrouwen dat er goede zorg is wanneer je die nodig hebt. Dat je niet uren hoeft te reizen voor behandeling. Dat de kwaliteit hoog blijft, waar je ook woont. Die poll-uitslag laat zien dat veel Nederlanders hierover nadenken. En dat is goed. Want zorg is van ons allemaal. We moeten er samen over praten, er samen over beslissen. Alleen zo kunnen we een systeem bouwen waar we trots op zijn, en waar we op kunnen vertrouwen als we het nodig hebben. Wat vind jij? Is de zorg in jouw regio goed geregeld? Voel je je veilig wetende dat er goede hulp nabij is? Dat zijn vragen die er toe doen. En volgens die poll zijn we met velen die er zo over denken.