Nachtdienst in de zorg: schadelijker dan chroom-6?

Margriet Bos · 2026-07-01

Werkgevers in de zorg kunnen de schadelijke effecten van nachtdiensten voor medewerkers niet langer negeren. Dat vindt Pieter van Foreest, een van de eerste zorgaanbieders die het zogeheten chronoroosteren in de ouderenzorg wil uitproberen. Ze trekken een opvallende vergelijking: nachtdiensten draaien zou net zo schadelijk zijn als werken met chroom-6. ### Wat is chronoroosteren precies? Chronoroosteren is een manier van roosteren die rekening houdt met je biologische klok. In plaats van wisselende diensten die je ritme verstoren, krijg je vaste of voorspelbare werktijden die beter aansluiten bij je natuurlijke slaap-waakritme. Het idee is simpel: door minder te sleutelen aan je interne klok, blijf je gezonder en fitter. Pieter van Foreest wil hiermee experimenteren in de ouderenzorg. Ze hopen dat medewerkers minder last krijgen van vermoeidheid, concentratieproblemen en gezondheidsklachten op de lange termijn. ### Waarom is nachtdienst zo schadelijk? Nachtdiensten verstoren je circadiaanse ritme, het natuurlijke 24-uursritme van je lichaam. Dit kan leiden tot: - Slaapstoornissen en chronische vermoeidheid - Een verhoogd risico op hart- en vaatziekten - Spijsverteringsproblemen en gewichtstoename - Stemmingswisselingen en meer stress De vergelijking met chroom-6 klinkt misschien heftig, maar het onderstreept wel hoe serieus de impact is. Chroom-6 is een kankerverwekkende stof die jarenlang onderschat werd in de bouw en industrie. Volgens Pieter van Foreest moeten we nachtdiensten niet langer zien als een onvermijdelijk kwaad, maar als een gezondheidsrisico dat we actief moeten aanpakken. ### Wat betekent dit voor de ouderenzorg? In de ouderenzorg zijn nachtdiensten vaak noodzakelijk om 24-uurszorg te kunnen bieden. Toch zijn er alternatieven. Chronoroosteren is er daar een van, maar ook andere maatregelen kunnen helpen: - Vaste nachtploegen in plaats van wisseldiensten - Beperken van het aantal nachtdiensten per maand - Rustperiodes inplannen na een nachtdienst - Betere voorlichting over slaaphygiëne Het mooie is dat chronoroosteren niet alleen goed is voor medewerkers, maar ook voor de kwaliteit van zorg. Wie uitgerust is, maakt minder fouten en kan beter inspelen op de behoeften van bewoners. ### De rol van werkgevers Werkgevers in de zorg hebben een verantwoordelijkheid om de gezondheid van hun personeel te beschermen. Dat betekent niet alleen voldoen aan de Arbowet, maar ook actief zoeken naar betere roostersystemen. Pieter van Foreest laat zien dat het anders kan. Ze hopen dat andere zorgaanbieders hun voorbeeld volgen. Het is tijd dat we nachtdiensten serieus nemen als gezondheidsrisico. Net zoals we ooit hebben geleerd om veilig om te gaan met chroom-6, moeten we nu leren hoe we nachtwerk minder schadelijk kunnen maken. Dat begint bij bewustwording en de bereidheid om te veranderen.