Waarom moeilijk bereikbare patiënten gewoon in het ziekenhuis rondlopen

Margriet Bos · 2026-10-29

Van inkoop tot implementatie zou digitale toegankelijkheid een kernwaarde moeten zijn bij elke zorgorganisatie. Dat stelt Lucille Standaar, die onlangs promoveerde op de digitalisering van de zorg. Haar conclusie zet je meteen stil: "De zogeheten moeilijk bereikbare groepen lopen gewoon rond in het ziekenhuis." Even laten bezinken. Mensen die de zorg juist het hardst nodig hebben, zijn er al. Ze zitten in de wachtkamer, lopen door de gangen, staan aan de balie. En toch bereiken we ze niet met onze digitale oplossingen. ### Het probleem zit niet bij de patiënt We hebben de neiging om "moeilijk bereikbaar" te lezen als een eigenschap van de persoon. Alsof iemand zelf schuldig is aan het feit dat hij de patiëntenportaal niet snapt, de app niet kan vinden of de inloggegevens kwijtraakt. Maar dat is de verkeerde blik. Standaar draait het om: het systeem is ontoegankelijk, niet de mens. Als iemand van 82 met een lichte vorm van dementie de digitale intake niet kan afronden, ligt het probleem bij het ontwerp. Niet bij die mevrouw. Dat onderscheid lijkt klein, maar het verandert alles aan hoe je naar digitalisering kijkt. ### Toegankelijkheid begint bij de inkoop Een van de sterkste punten uit het onderzoek: toegankelijkheid is geen kwestie van de IT-afdeling achteraf. Het moet vanaf het eerste gesprek met een leverancier op tafel liggen. - Neem toegankelijkheidseisen mee in je programma van eisen - Vraag leveranciers hoe hun oplossing werkt voor mensen met een beperking - Test met echte gebruikers, niet alleen met een checklist - Blijf na implementatie monitoren of alle groepen daadwerkelijk meekomen Doe je dat niet, dan koop je een systeem dat technisch klopt maar in de praktijk een deel van je patiënten buitensluit. En dat merk je pas als het te laat is. ### Wat dit betekent voor persoonsalarmering Dezelfde logica geldt voor persoonlijke alarmering bij senioren. Een alarmsysteem dat alleen werkt via een ingewikkelde app is voor veel ouderen geen oplossing. Het is een drempel. Kijk dus verder dan de folder. Vraag je af: - Kan iemand het systeem bedienen zonder smartphone-ervaring? - Zijn knoppen groot genoeg en is het geluid helder? - Wat gebeurt er als iemand in paniek raakt en even niets meer snapt? Goede technologie past zich aan de mens aan. Niet andersom. > "Toegankelijkheid is geen extraatje voor een kleine groep. Het is de basis van zorg die voor iedereen werkt." ### De les voor zorgprofessionals Standaar laat zien dat digitalisering pas slaagt als je de mensen die het lastigst te bereiken zijn als uitgangspunt neemt. Wie voor hen ontwerpt, ontwerpt voor iedereen. Dus de volgende keer dat een project vastloopt omdat "die groep" niet meedoet: kijk eerst naar het systeem. Vaak loopt de oplossing al door de gangen. Je hoeft alleen de drempel weg te halen.