Waarom moeilijk bereikbare patiënten gewoon in het ziekenhuis rondlopen

Margriet Bos · 2026-10-29

Van inkoop tot implementatie zou digitale toegankelijkheid een kernwaarde moeten zijn bij elke zorgorganisatie. Dat stelt Lucille Standaar, die onlangs promoveerde op de digitalisering van de zorg. Haar conclusie is confronterend én hoopvol tegelijk. ### De groepen die je makkelijk over het hoofd ziet “De zogeheten moeilijk bereikbare groepen lopen gewoon rond in het ziekenhuis,” zegt Standaar. Denk aan ouderen die moeite hebben met een patiëntenportaal, mensen met een visuele beperking of laaggeletterden die een online formulier niet begrijpen. Ze zijn er wel, maar de zorg ziet hen vaak niet. Dat is precies waar het misgaat. Organisaties bouwen digitale systemen voor de gemiddelde gebruiker. Alleen bestaat die gemiddelde gebruiker niet echt. En juist de mensen die het hardst zorg nodig hebben, vallen daardoor buiten de boot. ### Toegankelijkheid begint bij de inkoop Volgens Standaar is toegankelijkheid geen technisch detail dat je achteraf oplost. Het hoort vanaf de eerste stap een eis te zijn. - Stel toegankelijkheidseisen al bij de inkoop van nieuwe software - Betrek patiënten zelf bij het testen van digitale systemen - Maak het een vast onderdeel van de implementatie, niet een losse bijzaak - Leer zorgverleners signaleren wie digitale hulp nodig heeft “Als je het pas achteraf regelt, ben je eigenlijk al te laat,” benadrukt ze. Een systeem dat niet begrijpelijk is voor iedereen, werkt voor niemand optimaal. ### Wat dit betekent voor de praktijk Digitale zorg is inmiddels niet meer weg te denken. Afspraken maken, uitslagen inzien, medicatie herhalen — het gaat steeds vaker online. Mooi, maar alleen als iedereen mee kan doen. > “Toegankelijkheid is geen luxe voor een kleine groep. Het is de basis van goede zorg.” Voor zorgprofessionals betekent dit iets concreets. Kijk eens goed rond op je eigen afdeling. Wie worstelt er met het portaal? Wie krijgt geen hulp omdat niemand het doorheeft? Vaak zijn het de stille patiënten die het meest vastlopen. ### Van signaal naar structurele oplossing Het onderzoek van Standaar laat zien dat het niet gaat om één aanpassing, maar om een andere manier van denken. Digitalisering is pas geslaagd als de kwetsbaarste gebruiker er ook mee uit de voeten kan. Dat vraagt om lef. Om kritisch durven zijn op je eigen systemen. En om de bereidheid om te luisteren naar de mensen voor wie je het uiteindelijk allemaal doet. Want die moeilijk bereikbare groepen? Die lopen dus gewoon naast je. Je hoeft ze alleen maar te zien.