Waarom moeilijk bereikbare patiënten gewoon in het ziekenhuis lopen

Margriet Bos · 2026-10-29

Van inkoop tot implementatie zou digitale toegankelijkheid een kernwaarde moeten zijn bij elke zorgorganisatie. Dat stelt Lucille Standaar, die onlangs promoveerde op de digitalisering van de zorg. Haar conclusie is confronterend: "De zogeheten moeilijk bereikbare groepen lopen gewoon rond in het ziekenhuis." Even bij die uitspraak stilstaan. Want wat ze eigenlijk zegt, is dat we mensen die buiten de digitale boot dreigen te vallen niet ergens ver weg zitten. Ze staan naast je in de wachtkamer. Ze zitten achter de balie. Het zijn de ouders, de buren, de patiënten die elke dag langskomen. ### Toegankelijkheid is geen sluitpost Digitale toegankelijkheid wordt vaak pas aan het eind geregeld. Even snel een knop groter maken, een contrastje aanpassen, klaar. Standaar pleit voor een andere aanpak: begin er bij de inkoop al mee. Wie een systeem aanschaft dat niet toegankelijk is, koopt eigenlijk een drempel in. Dat klinkt logisch, maar in de praktijk schuift het vaak naar de achtergrond. De prioriteit ligt bij snelheid, budget en techniek. De mens die het moet gebruiken, komt later aan bod. ### Wie zijn die 'moeilijk bereikbare' groepen? De term klinkt alsof het om een uitzondering gaat. Niets is minder waar. Het gaat om mensen met een visuele beperking, laaggeletterden, ouderen die minder digitaal vaardig zijn, of mensen met een tijdelijke beperking zoals een gebroken pols. - Ouderen die moeite hebben met inloggen via DigiD - Mensen met een visuele beperking die het scherm niet goed kunnen lezen - Laaggeletterden die formulieren niet begrijpen - Patiënten met een tijdelijke of blijvende motorische beperking Tel die groepen bij elkaar op en je hebt een flink deel van je patiëntenbestand. Geen randverschijnsel, maar de kern van je doelgroep. ### Wat dit betekent voor de praktijk Als toegankelijkheid vanaf het begin meegenomen wordt, verandert er veel. Systemen worden eenvoudiger. Formulieren worden korter. En belangrijker: mensen voelen zich gezien in plaats van buitengesloten. > "Toegankelijkheid is geen technisch detail, maar een keuze om iedereen mee te laten doen." Voor zorgorganisaties betekent dit concreet dat ze bij elke aankoop en elk project de vraag moeten stellen: wie valt hier buiten? En hoe voorkomen we dat? Dat is niet altijd makkelijk, maar het is wel eerlijk. ### Begin klein, maar begin Je hoeft niet alles in één keer perfect te hebben. Begin met een testpanel van echte gebruikers, ook de minder digitale. Vraag hen wat werkt en wat niet. Vaak blijken kleine aanpassingen al een wereld van verschil te maken. Standaaars boodschap is duidelijk: digitale toegankelijkheid is geen extraatje voor een kleine groep, maar een basisvoorwaarde voor goede zorg. En die mensen lopen dus gewoon rond, in jouw ziekenhuis, in jouw praktijk, in jouw wachtkamer.