Waarom moeilijk bereikbare patiënten gewoon in het ziekenhuis rondlopen

Margriet Bos · 2026-10-29

Van inkoop tot implementatie zou digitale toegankelijkheid een kernwaarde moeten zijn bij elke zorgorganisatie. Dat stelt Lucille Standaar, die onlangs promoveerde op de digitalisering van de zorg. Haar conclusie zet je misschien even stil: "De zogeheten moeilijk bereikbare groepen lopen gewoon rond in het ziekenhuis." Met andere woorden: de mensen die je het lastigst bereikt met digitale zorg, zijn er allang. Ze zitten in de wachtkamer, lopen door de gangen en staan aan de balie. Alleen bereik je ze niet via het kanaal waar je op rekent. ### Wie zijn die 'moeilijk bereikbare' groepen eigenlijk? Denk aan ouderen die moeite hebben met een patiëntenportaal. Aan mensen met een visuele beperking die een app niet kunnen lezen. Of aan senioren die wel een smartphone hebben, maar digitaal niet vaardig genoeg zijn om een afspraak te verzetten. Het zijn niet de mensen die buiten beeld blijven. Het zijn de mensen die je niet herkent, omdat je systeem ze niet als doelgroep ziet. En juist daar gaat het mis. Standaar pleit ervoor om digitale toegankelijkheid niet achteraf te regelen, maar vanaf het eerste moment mee te nemen. Van de inkoop van een systeem tot de implementatie op de werkvloer. ### Van inkoop tot implementatie: waar het misgaat Vaak wordt toegankelijkheid gezien als een technisch detail dat de IT-afdeling later wel oplost. Maar tegen die tijd is een systeem al gekozen, ingericht en uitgerold. Aanpassen kost dan geld, tijd en frustratie. Beter is het om bij de inkoop al de juiste vragen te stellen: - Kan een slechtziende gebruiker dit portaal zelfstandig bedienen? - Werkt de app ook voor iemand die weinig digitale ervaring heeft? - Is er een alternatief kanaal voor wie niet digitaal mee kan? - Wordt het personeel getraind om signalen van digitale onmacht te herkennen? Dat laatste punt wordt vaak vergeten. Techniek alleen lost het niet op. Mensen moeten het verschil kunnen maken. > "Toegankelijkheid is geen knop die je aanzet. Het is een keuze die je bij elke stap opnieuw maakt." ### Wat dit betekent voor persoonsalarmering Deze les geldt net zo goed voor persoonlijke alarmering voor senioren. Een alarmsysteem dat alleen werkt via een ingewikkelde app, sluit precies de mensen uit die het het hardst nodig hebben. Een knop moet groot zijn, duidelijk en zonder omweg werken. Bij de keuze voor een persoonlijk alarm is het dus slim om verder te kijken dan de specificaties. Vraag je af: kan mijn cliënt dit echt zelf? Of heeft hij elke keer hulp nodig om het te gebruiken? Een systeem dat drempels opwerpt, wordt uiteindelijk niet gebruikt. En dan is de investering weggegooid geld, hoe mooi de folder ook is. ### Begin bij de mensen, niet bij het systeem De kern van Standaars boodschap is simpel. Kijk eerst naar wie je wilt bereiken, en pas daarna naar de technologie. Wie digitaal sterk is, vaart wel bij een app. Wie dat niet is, heeft baat bij een knop, een bel of een vertrouwd gezicht. Zorgorganisaties die dat serieus nemen, winnen op twee fronten. Ze bereiken meer mensen én ze voorkomen dat patiënten tussen wal en schip vallen. En dat begint niet bij de leverancier, maar bij de vraag: voor wie doen we dit eigenlijk?