Waarom moeilijk bereikbare patiënten gewoon in het ziekenhuis lopen

Margriet Bos · 2026-10-29

Toegankelijkheid van digitale zorg begint niet bij de balie of bij de ICT-afdeling. Het begint bij de inkoop. Dat is althans de overtuiging van Lucille Standaar, die onlangs promoveerde op de digitalisering van de zorg. Haar boodschap is helder: van inkoop tot implementatie moet digitale toegankelijkheid een kernwaarde zijn bij zorgorganisaties. En dat klinkt logisch, maar in de praktijk gaat het vaak mis. Want wie denkt er bij het kiezen van een nieuw patiëntenportaal of een digitaal aanmeldformulier aan de mevrouw van 84 die geen smartphone heeft? Of aan de man met een lichte verstandelijke beperking die de instructies niet begrijpt? ### De groepen die je niet ziet Standaar noemt ze de zogeheten moeilijk bereikbare groepen. En haar observatie is confronterend: "De moeilijk bereikbare groepen lopen gewoon rond in het ziekenhuis." Ze zijn er dus wel. Ze zitten in de wachtkamer, ze staan bij de balie, ze bellen met vragen. Alleen de digitale systemen die we voor hen bouwen, bereiken hen niet. Dat is geen klein probleem. Het raakt direct aan de kwaliteit van zorg. Want als iemand een afspraak niet online kan verzetten, komt diegene niet opdagen. Als een patiënt een vragenlijst niet digitaal kan invullen, mist de arts cruciale informatie. En als een oudere het patiëntenportaal niet snapt, belt die persoon net zo lang tot er iemand opneemt. ### Toegankelijkheid is geen extraatje Wat Standaar duidelijk maakt, is dat digitale toegankelijkheid vaak wordt gezien als een technisch detail. Iets voor de afdeling communicatie of een verplicht vinkje bij de leverancier. Maar het is veel meer dan dat. Het is een voorwaarde om iedereen mee te laten doen. - Bij de inkoop: eis dat systemen voldoen aan toegankelijkheidseisen, niet pas achteraf. - Bij de implementatie: test met echte gebruikers, ook degenen die minder digitaal vaardig zijn. - Bij de nazorg: blijf monitoren of mensen de systemen daadwerkelijk gebruiken. Het mooie is: als je het goed doet, profiteert iedereen. Een duidelijk formulier helpt niet alleen de 80-plusser, maar ook de drukke veertiger die even snel een afspraak wil maken. > "Toegankelijkheid is geen gunst voor een kleine groep. Het is de basis van goede zorg voor iedereen." ### Wat dit betekent voor persoonsalarmering Diezelfde logica geldt voor persoonsalarmering bij senioren. Een alarmsysteem dat te ingewikkeld is, wordt niet gebruikt. En een knop die te klein is, wordt niet ingedrukt. Daarom is het essentieel om bij de aanschaf niet alleen naar de prijs te kijken, maar ook naar de vraag: kan mijn moeder dit echt zelf bedienen? Een goed persoonlijk alarm voor senioren kost gemiddeld tussen de €25 en €45 per maand, afhankelijk van de functionaliteit. Maar de beste keuze is niet de duurste of de modernste. Het is degene die aansluit bij de persoon die hem draagt. ### Begin bij de vraag, niet bij het systeem De les van Standaar is breder dan alleen het ziekenhuis. Of het nu gaat om een patiëntenportaal, een online intake of een persoonsalarm: begin bij de mensen voor wie je het maakt. Niet bij de leverancier, niet bij de techniek, niet bij de begroting. Want de moeilijk bereikbare groepen lopen gewoon rond. Ze wachten niet op een perfect systeem. Ze wachten tot iemand de moeite neemt om het voor hen te laten werken.