Waarom moeilijk bereikbare patiënten gewoon in het ziekenhuis lopen

Margriet Bos · 2026-10-29

Van inkoop tot implementatie moet digitale toegankelijkheid een kernwaarde zijn bij zorgorganisaties. Dat stelt Lucille Standaar, die onlangs promoveerde op de digitalisering van de zorg. Haar conclusie is confronterend én hoopgevend tegelijk. ### De mensen die je mist, zijn er al “De zogeheten moeilijk bereikbare groepen lopen gewoon rond in het ziekenhuis.” Die uitspraak blijft hangen. Want we hebben het vaak over mensen die we niet bereiken met digitale zorg. Ouderen zonder smartphone. Mensen die de app niet snappen. Patiënten die de online balie links laten liggen. Maar ze zijn er dus wél. Ze zitten in de wachtkamer. Ze staan bij de receptie. Ze bellen met vragen die ook online te vinden zijn. Het probleem zit niet in hun aanwezigheid, maar in hoe wij onze diensten hebben ingericht. ### Toegankelijkheid begint bij de inkoop Standaar pleit ervoor om digitale toegankelijkheid niet pas achteraf te regelen. Niet als een checklist vlak voor de oplevering. Nee, het moet vanaf het eerste gesprek met een leverancier op tafel liggen. Van inkoop tot implementatie. Dat klinkt logisch, maar in de praktijk gebeurt het nog te weinig. Systemen worden gekozen op prijs en functionaliteit. Of een 82-jarige met een tremor de knopjes kan bedienen? Dat is vaak een vraag voor later. ### Wat dit betekent voor persoonsalarmering Deze les geldt net zo goed voor persoonlijke alarmering. Een alarmsysteem dat alleen werkt via een ingewikkelde app is voor veel senioren een drempel. Terwijl juist zij baat hebben bij eenvoud. Denk aan een pols- of halszender met één duidelijke knop. Een verbinding die werkt zonder wifi-gedoe. Een meldkamer die bereikbaar is zonder eerst drie menu's door te klikken. Toegankelijkheid is hier geen luxe, het is de kern van het product. En dat begint dus al bij de keuze. Vraag je bij de inkoop af: - Kan iemand met verminderd gehoor of zicht het systeem gebruiken? - Is er een fallback als de internetverbinding wegvalt? - Hoeveel stappen kost het om daadwerkelijk hulp te krijgen? - Wordt de gebruiker begeleid bij de installatie, of staat die er alleen voor? ### De les voor zorgprofessionals Voor jou als professional in de ouderenzorg is de boodschap helder. Ga ervan uit dat de mensen die je wilt bereiken al in je organisatie rondlopen. Ze zijn niet onbereikbaar, ze zijn onbediend. Het verschil zit in het ontwerp van je processen en je systemen. > “Toegankelijkheid is geen technische bijzaak, maar een keuze die je bij de start maakt.” Dat betekent niet dat alles perfect moet zijn. Het betekent wel dat je blijft vragen: werkt dit echt voor de persoon die het gaat gebruiken? En zo niet, wat passen we aan? ### Praktisch aan de slag Je hoeft niet te wachten op een promotieonderzoek om hiermee te beginnen. Kijk eens kritisch naar je eigen aanbod. Laat een collega of cliënt het systeem testen zonder uitleg. Tel de stappen. Luister naar waar het misgaat. Vaak zit de winst in kleine dingen. Een grotere knop. Een duidelijkere stem. Een telefoonnummer dat gewoon bereikbaar is. Het zijn geen revolutionaire ingrepen, maar ze maken het verschil tussen een systeem dat werkt en een systeem dat in de kast blijft liggen. De moeilijk bereikbare groepen zijn er al. Het is aan ons om ze ook echt te bereiken.