Waarom moeilijk bereikbare patiënten gewoon in het ziekenhuis lopen

Margriet Bos · 2026-10-29

Van inkoop tot implementatie zou digitale toegankelijkheid een kernwaarde moeten zijn bij elke zorgorganisatie. Dat stelt Lucille Standaar, die onlangs promoveerde op de digitalisering van de zorg. Haar conclusie is prikkelend én confronterend: "De zogeheten moeilijk bereikbare groepen lopen gewoon rond in het ziekenhuis." Even laten bezinken. We hebben het vaak over mensen die de zorg niet weten te vinden. Mensen die buiten de boot vallen. Maar volgens Standaar zijn ze er wel degelijk. Ze zitten in de wachtkamer, aan de balie, op de poli. Alleen bereiken we ze niet met onze digitale oplossingen. ### Het probleem zit niet bij de patiënt Het is makkelijk om te denken: die mensen willen niet, of kunnen niet. Maar dat is een te simpele voorstelling van zaken. Wanneer iemand van 82 met een lichte gehoorbeperking een patiëntenportaal moet gebruiken dat is ontworpen door iemand van 28 achter een groot scherm, dan zegt dat iets over het portaal. Niet over de patiënt. Digitale toegankelijkheid begint daarom bij de inkoop. Wie een systeem aanschaft zonder na te denken over leesbaarheid, contrast, navigatie of ondersteuning voor hulpapparatuur, sluit mensen bij voorbaat uit. En dat terwijl diezelfde mensen gewoon in het gebouw aanwezig zijn. ### Van inkoop tot implementatie: een keten van keuzes Standaar benadrukt dat toegankelijkheid geen losse feature is die je achteraf toevoegt. Het is een keten van keuzes die begint bij de leverancier en eindigt bij de balie. En op elk punt in die keten kun je het goed of fout doen. Een paar praktische aandachtspunten: - Vraag bij inkoop expliciet naar de toegankelijkheidsstandaard van een systeem - Test digitale oplossingen met echte gebruikers, ook ouderen en mensen met een beperking - Zorg voor een telefonisch of fysiek alternatief naast elk digitaal kanaal - Train baliemedewerkers zodat ze kunnen helpen als het digitaal vastloopt - Blijf monitoren na implementatie, want systemen veranderen en gebruikers ook ### Wat dit betekent voor persoonsalarmering Deze les geldt net zo goed voor de wereld van persoonlijke alarmering. Een alarmsysteem dat alleen werkt via een app op een smartphone is voor veel senioren simpelweg geen optie. Niet omdat ze niet willen, maar omdat het niet past bij hun situatie. Daarom is het verstandig om bij de keuze voor een persoonlijk alarm te letten op een combinatie van kanalen. Een spreek-luisterverbinding via een vaste basisunit, een draagbare knop met groot bereik, en eventueel een app voor familie of mantelzorger. Zo dek je meerdere scenario's af zonder iemand buiten te sluiten. > "Toegankelijkheid is geen extraatje voor een kleine groep. Het is de basis van zorg die voor iedereen werkt." ### De les voor zorgprofessionals Voor professionals die zich bezighouden met persoonsalarmering en veiligheid voor ouderen is de boodschap duidelijk. Ga ervan uit dat de mensen die je wilt bereiken al in je organisatie rondlopen. Ze zijn niet ver weg. Ze zijn alleen lastig te bereiken met de middelen die we nu inzetten. Dat vraagt om een andere blik. Niet: hoe krijgen we deze groep zover dat ze ons digitale systeem gebruiken? Maar: hoe bouwen we systemen die aansluiten bij hoe mensen daadwerkelijk leven en communiceren? Die vraag begint bij de inkoop en eindigt pas als de laatste gebruiker soepel mee kan doen. En eerlijk? Dat is precies waar de zorg beter van wordt.