Mislukte bestuursmatch? Het probleem zit vaak niet bij de bestuurder
Margriet Bos ·
Luister naar dit artikel~3 min

Ziekenhuisbesturen wisselen gemiddeld elke 2,7 jaar. Te kort voor de transitieopgaven van nu. Waarom mislukken bestuursmatches zo vaak? Recruiters wijzen niet naar de kandidaat, maar naar de organisatie zelf.
Ziekenhuisbesturen wisselen gemiddeld elke 2,7 jaar van samenstelling. Klinkt misschien normaal, maar het is eigenlijk best kort. Zeker als je bedenkt welke ingrijpende transitieopgaven ziekenhuizen op dit moment het hoofd moeten bieden. Denk aan digitalisering, arbeidsmarktkrapte, verduurzaming en de druk om betaalbaar én toegankelijk te blijven.
Dan is continuïteit in de board echt geen luxe. Toch zien executive recruiters dat bestuurders vaak snel weer vertrekken. En de reflex is dan al snel: er klopte iets niet met de kandidaat. Maar klopt die reflex eigenlijk wel?
### Even eerlijk: ligt het echt aan de bestuurder?
Wanneer een bestuursmatch mislukt, wijzen we graag naar de persoon. Verkeerde ervaring, verkeerde klik, verkeerde verwachtingen. Logisch ook, want daar kun je naar wijzen. Maar recruiters die hier dagelijks mee te maken hebben, vertellen iets anders. Vaak zit het probleem dieper: in de organisatie zelf.
Een bestuurder komt binnen in een ziekenhuis dat misschien al jaren worstelt met dezelfde vraagstukken. Onuitgesproken verwachtingen, een raad van toezicht die eigenlijk een andere koers wil, of een managementteam dat nog niet klaar is voor verandering. Dan kan de beste kandidaat ter wereld er alsnog op stuklopen.
### Wat er misgaat vóórdat de vacature open gaat
Volgens ervaren recruiters begint een goede match lang voordat de vacature online staat. Toch wordt die fase vaak overgeslagen. Een paar dingen die dan misgaan:
- Het profiel wordt opgesteld op basis van wat men denkt nodig te hebben, niet op basis van een eerlijke analyse van de organisatie.
- De raad van toezicht en het managementteam blijken onderling verschillende verwachtingen te hebben.
- Er is geen duidelijk beeld van de cultuur, dus ook niet van het type leider dat daar daadwerkelijk past.
- De urgentie wint het van de zorgvuldigheid: er moet snel iemand zitten.
Het gevolg? Een bestuurder die op papier perfect past, maar in de praktijk tegen een organisatie aanloopt die nog niet klaar is voor wat hij of zij komt brengen.
> "Een mismatch is bijna nooit het verhaal van één persoon. Het is het verhaal van een organisatie die zichzelf nog niet scherp genoeg heeft gedefinieerd."
### Eerst kijken, dan zoeken
Wat recruiters daarom aanraden: draai het om. Kijk eerst naar de organisatie zelf. Wat is de echte opgave? Welke cultuur heerst er? En vooral: is iedereen binnen de organisatie het daarover eens? Pas als dat helder is, heeft het zin om de zoektocht te starten.
Dat kost tijd en soms wat ongemakkelijke gesprekken. Maar het levert wel iets op: een bestuurder die niet alleen op papier past, maar ook echt de ruimte krijgt om te doen waarvoor hij of zij is aangenomen. En dat is uiteindelijk waar die 2,7 jaar mee begint — of eindigt.
### Tot slot
Een mislukte bestuursmatch is frustrerend. Voor de bestuurder, voor de raad van toezicht en voor de hele organisatie. Maar voordat je weer gaat zoeken naar een nieuwe kandidaat, is het de moeite waard om eerst in de spiegel te kijken. Want de beste bestuurder ter wereld heeft weinig aan een organisatie die zelf nog niet weet waar ze naartoe wil.