Minister Hermans: Geen extra geld voor pandemie-voorbereiding

Margriet Bos · 2026-03-05

Het is een keuze die vragen oproept. Minister Hermans van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) heeft besloten om de bezuinigingen op de pandemische paraatheid niet terug te draaien. Het vorige kabinet, kabinet Schoof, nam dit besluit en Hermans ziet geen reden om het anders te doen. Dat klinkt misschien logisch vanuit een praktisch oogpunt. Maar als je er even over nadenkt, voelt het toch een beetje vreemd. We hebben net een pandemie achter de rug die ons land op z'n kop zette. En nu zeggen we eigenlijk: we investeren niet extra in voorbereiding op de volgende. ### Waarom deze keuze? Hermans benadrukt dat het besluit vanuit praktische overwegingen is genomen. Het budget is nu eenmaal beperkt, en er moeten keuzes worden gemaakt. Het vorige kabinet heeft hierover nagedacht en tot deze conclusie gekomen. Maar laten we eerlijk zijn. Praktische argumenten zijn belangrijk, zeker in de politiek. Toch vraag ik me af of dit wel het juiste moment is om te bezuinigen op onze paraatheid. De afgelopen jaren hebben ons geleerd hoe kwetsbaar we zijn. Hoe snel een virus zich kan verspreiden. En hoe belangrijk goede voorbereiding is.  ### Wat betekent dit concreet? Als we minder investeren in pandemische paraatheid, kan dat verschillende dingen betekenen: - Minder onderzoek naar nieuwe virussen en varianten - Minder voorraad beschermingsmiddelen zoals mondkapjes en handschoenen - Minder capaciteit voor snelle teststraten - Minder training voor zorgpersoneel in crisis-situaties Het zijn geen leuke dingen om over na te denken. Maar ze zijn wel belangrijk. Want als er iets gebeurt, willen we voorbereid zijn. Niet achter de feiten aanlopen zoals de afgelopen keer.  ### De menselijke kant Ik denk vaak aan mijn eigen ouders. Ze zijn wat ouder en kwetsbaarder. Tijdens de laatste pandemie maakte ik me constant zorgen. Zorgen over hun gezondheid. Over of ze wel genoeg bescherming hadden. Over of het zorgsysteem het wel aankon. Die zorgen zijn nu minder, gelukkig. Maar ze zijn niet weg. En als ik hoor dat we minder investeren in voorbereiding, komen die gevoelens weer naar boven. Want wat als het weer gebeurt? Zijn we dan beter voorbereid? Of maken we dezelfde fouten? Een collega zei me laatst iets wat bleef hangen: "We bereiden ons voor op de laatste oorlog, niet op de volgende." Dat klopt denk ik. We kijken naar wat er gebeurd is, en proberen dat op te lossen. Maar de volgende pandemie zal anders zijn. Misschien erger. Misschien minder erg. We weten het niet. ### De balans vinden Natuurlijk snap ik dat er keuzes gemaakt moeten worden. Het budget is niet oneindig. Er zijn zoveel belangrijke dingen waar geld naartoe moet: de zorg, onderwijs, defensie. Allemaal essentieel. Maar pandemische paraatheid voelt ook essentieel. Het is een beetje zoals een verzekering. Je hoopt dat je hem nooit nodig hebt. Maar als je hem nodig hebt, ben je blij dat je hem hebt. De vraag is: hoeveel verzekering hebben we nodig? En wat kunnen we ons veroorloven? Hermans en zijn team hebben hier duidelijk over nagedacht. Ze hebben de cijfers bekeken. De risico's afgewogen. En tot deze conclusie gekomen. Toch blijf ik met een ongemakkelijk gevoel zitten. Want cijfers zijn belangrijk, maar gevoel ook. En het gevoel zegt me dat we beter voorbereid moeten zijn. Dat we moeten leren van wat er gebeurd is. Dat we niet moeten bezuinigen op iets wat levens kan redden. ### Vooruit kijken Misschien is dit niet het laatste woord. Dingen veranderen. De wereld verandert. En politieke keuzes veranderen mee. Wat vandaag een praktische beslissing lijkt, kan morgen anders voelen. Wat belangrijk is, is dat we het gesprek blijven voeren. Dat we vragen blijven stellen. Dat we niet accepteren wat ons verteld wordt, maar zelf nadenken. Over wat belangrijk is. Over wat we willen als samenleving. Want uiteindelijk gaat het hier niet alleen over geld of praktische argumenten. Het gaat over mensen. Over gezondheid. Over veiligheid. En dat zijn geen dingen waar je licht over moet denken. Dus ja, Hermans heeft zijn besluit genomen. Maar dat betekent niet dat we moeten stoppen met nadenken. Met vragen stellen. Met hopen op beter. Want voorbereiding is niet alleen een kwestie van geld. Het is een kwestie van zorg. Voor elkaar. Voor onze toekomst. En dat is altijd een halszaak waard.