Waarom minder gz-psychologen opleiden de zorg juist duurder maakt

Margriet Bos · 2026-08-11

De Nederlandse geestelijke gezondheidszorg staat voor een enorme uitdaging. Wachttijden lopen op, de vraag naar hulp groeit en de druk op zorgverleners neemt toe. Toch lijkt de overheid een opvallende keuze te maken: minder gz-psychologen opleiden dan het Capaciteitsorgaan adviseert. Hoe kan dat? Het besluit van minister Mirjam Sterk van Langdurige zorg zorgt voor flinke opschudding in de zorgsector. Anita Wydoodt, bestuursvoorzitter van Parnassia Groep, is er glashelder over: "Dit is wel een heel bijzonder besluit als je als kabinet zegt de wachttijden in de ggz te willen terugdringen." En ze heeft gelijk. ### Wat is er precies aan de hand? Het Capaciteitsorgaan is het onafhankelijke adviesorgaan dat berekent hoeveel zorgprofessionals Nederland de komende jaren nodig heeft. Hun advies is gebaseerd op uitgebreide analyses van vraag en aanbod. Maar het kabinet kiest er dus voor om daar flink van af te wijken. Concreet betekent dit dat er de komende jaren minder gz-psychologen worden opgeleid dan nodig. Terwijl we weten dat: - De vraag naar psychische hulp jaarlijks stijgt - Wachttijden in de ggz al jaren een probleem zijn - Veel huidige psychologen richting hun pensioen gaan ### De gevolgen voor jou als zorgprofessional Als je werkzaam bent in de ggz, merk je de druk elke dag. Langer wachtlijsten, zwaardere casussen en minder tijd per cliënt. Dit besluit maakt die situatie alleen maar lastiger. Want minder opgeleide gz-psychologen betekent automatisch minder behandelcapaciteit. En dat terwijl de instroom van nieuwe cliënten niet stopt. Het is een vicieuze cirkel die moeilijk te doorbreken is. ### Het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord onder druk Het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) werd met veel ambitie gesloten. Het doel: de zorg toekomstbestendig maken, wachttijden terugdringen en zorgprofessionals ontlasten. Maar dit besluit ondermijnt precies die afspraken. Het voelt alsof er met twee monden wordt gesproken. Enerzijds belooft het kabinet betere en snellere zorg. Anderzijds worden de middelen om dat te realiseren juist beperkt. Dat is niet alleen frustrerend voor zorgaanbieders, maar ook voor iedereen die wacht op hulp. ### Een blik op de praktijk Wie in de ggz werkt, herkent het beeld. Mensen die maanden moeten wachten op een intakegesprek. Cliënten die steeds complexere problemen hebben. En zorgverleners die overwerken om de gaten te dichten. "We investeren in preventie en vroegsignalering, maar als de mensen er dan zijn, moeten we ze ook kunnen helpen", zegt een ervaren behandelcoördinator uit de regio Rotterdam. "Met minder collega's wordt dat steeds lastiger." ### Wat betekent dit voor de toekomst? De gevolgen van dit besluit laten zich niet direct voelen. Maar over een paar jaar zien we de rekening. Minder opgeleide psychologen betekent: - Langere wachtlijsten voor cliënten - Meer werkdruk voor bestaande teams - Hogere kosten door inhuur van dure zzp'ers Dat laatste is wrang. Want uiteindelijk betaalt de samenleving de prijs. Niet alleen in euro's, maar ook in menselijk leed. ### Is er nog hoop? Gelukkig is het verhaal nog niet af. Zorgorganisaties, beroepsverenigingen en opleidingsinstituten zetten zich in om het besluit ter discussie te stellen. Ook de politiek is niet unaniem. En dat biedt ruimte voor verandering. De komende maanden worden cruciaal. Zal het kabinet terugkomen op dit besluit? Of blijft het bij goede bedoelingen? Voor nu is het vooral belangrijk dat het gesprek gevoerd blijft worden. Over de toekomst van de ggz, over de mensen die er werken en over de mensen die erop wachten. ### Conclusie Het besluit om minder gz-psychologen op te leiden is een zorgwekkende ontwikkeling. Het staat haaks op de beloften uit het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord en verergert de druk in de geestelijke gezondheidszorg. Anita Wydoodt verwoordt het treffend: het is een bijzonder besluit, zeker als je zegt de wachttijden te willen terugdringen. Voor zorgprofessionals is het belangrijk om alert te blijven en hun stem te laten horen. Want uiteindelijk gaat het om iets fundamenteels: dat iedereen die psychische hulp nodig heeft, die hulp ook op tijd krijgt.