Waarom minder gz-psychologen opleiden de ggz-wachttijden alleen maar langer maakt

Margriet Bos · 2026-08-11

De Nederlandse geestelijke gezondheidszorg staat al jaren onder druk. Wachttijden lopen op, mensen wachten maanden op een gesprek, en de druk op zorgverleners is enorm. Toch lijkt het kabinet nu een besluit te nemen dat haaks staat op de eigen ambities. Het plan om het aantal opleidingsplaatsen voor gz-psychologen flink te verlagen, zorgt voor verbazing en kritiek. Anita Wydoodt, bestuursvoorzitter van de Parnassia Groep, verwoordt het treffend: "Dit is wel een heel bijzonder besluit als je als kabinet zegt de wachttijden in de ggz te willen terugdringen." En ze heeft gelijk. Want hoe kun je de wachttijden verkorten als je tegelijkertijd minder professionals opleidt die deze zorg moeten verlenen? ### Wat is er precies aan de hand? Minister Mirjam Sterk van Langdurige Zorg heeft besloten om veel minder gz-psychologen op te leiden dan het Capaciteitsorgaan adviseert. Het Capaciteitsorgaan is het onafhankelijke adviesorgaan dat berekent hoeveel zorgprofessionals Nederland op lange termijn nodig heeft. Hun advies is gebaseerd op grondige analyses van vraag en aanbod, vergrijzing, en de toenemende zorgvraag. Het besluit van de minister ondermijnt niet alleen dit advies, maar ook het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA). In dat akkoord hebben partijen juist afgesproken om de zorg toegankelijk te houden en wachttijden terug te dringen. Door nu minder mensen op te leiden, wordt die toegankelijkheid juist verder onder druk gezet. ### De gevolgen voor de praktijk Wat betekent dit concreet voor jou als professional? Of voor je naasten die wachten op hulp? De gevolgen zijn duidelijk: - Langere wachtlijsten voor psychologische hulp - Meer druk op bestaande zorgverleners - Minder mogelijkheden om tijdig in te grijpen bij psychische klachten - Toenemende kans op verergering van problemen Vooral in de regio's waar de zorgvraag groot is en het aanbod al beperkt, kan dit besluit hard aankomen. Denk bijvoorbeeld aan gebieden waar weinig ggz-aanbieders zijn of waar de bevolking snel vergrijst. ### Een gemiste kans voor de ggz De discussie rondom opleidingsplaatsen is niet nieuw. Al jaren waarschuwen experts dat de ggz onvoldoende instroom heeft om de groeiende vraag aan te kunnen. Toch blijft het lastig om structureel te investeren in opleidingen. Dat is jammer, want juist nu is de behoefte aan goed opgeleide gz-psychologen groter dan ooit. Denk aan de toename van burn-outs, angstklachten en depressies, mede door de gevolgen van de afgelopen jaren. Mensen hebben behoefte aan laagdrempelige, professionele hulp. Maar zonder voldoende opgeleide psychologen blijft die hulp voor velen buiten bereik. ### Wat zou er moeten gebeuren? Het is duidelijk dat er een koerswijziging nodig is. Niet alleen in woorden, maar vooral in daden. Het kabinet zou het advies van het Capaciteitsorgaan serieus moeten nemen en investeren in opleidingscapaciteit. Dat betekent niet alleen meer plaatsen, maar ook betere begeleiding tijdens de opleiding en aantrekkelijke arbeidsvoorwaarden om mensen te behouden voor de sector. Daarnaast is het belangrijk om te kijken naar innovatieve manieren om zorg te verlenen. Denk aan e-health, preventie en het beter benutten van de kennis van andere zorgprofessionals. Maar dit zijn aanvullingen, geen vervanging van de inzet van gz-psychologen. ### Een oproep aan de politiek De uitspraak van Anita Wydoodt is een duidelijke oproep aan de politiek. Zorg dat je besluiten consistent zijn met je beloften. Als je zegt de wachttijden te willen terugdringen, moet je ook de randvoorwaarden creëren om dat waar te maken. Dat betekent investeren in mensen, in opleidingen en in de toekomst van de ggz. Het is nu aan de Tweede Kamer om kritische vragen te stellen en het kabinet ter verantwoording te roepen. Want de gevolgen van dit besluit reiken verder dan een aantal opleidingsplaatsen. Ze raken de zorg voor duizenden mensen die afhankelijk zijn van tijdige en goede psychische hulp. ### Tot slot De discussie over opleidingsplaatsen is meer dan een cijfermatige kwestie. Het gaat over de kwaliteit en toegankelijkheid van onze zorg. Het gaat over mensen die nu geen hulp krijgen, maar die hulp wel hard nodig hebben. Laten we hopen dat het kabinet dit signaal oppakt en het AZWA niet alleen op papier, maar ook in de praktijk waarmaakt. Wil jij meer weten over de impact van dit besluit op de ggz? Deel dit artikel of praat erover met collega's. Hoe meer aandacht voor dit onderwerp, hoe groter de kans dat er iets verandert.