Waarom minder gz-psychologen opleiden de ggz-wachttijden juist verlengt

Margriet Bos · 2026-08-11

Het klinkt misschien als een technische kwestie, maar het besluit van minister Mirjam Sterk van Langdurige zorg heeft grote gevolgen voor jou en je naasten. Ze wil namelijk veel minder gz-psychologen laten opleiden dan het Capaciteitsorgaan adviseert. En dat terwijl het kabinet juist zegt de wachttijden in de geestelijke gezondheidszorg (ggz) te willen terugdringen. Anita Wydoodt, bestuursvoorzitter van Parnassia Groep, is daar glashelder over: "Dit is wel een heel bijzonder besluit als je als kabinet zegt de wachttijden in de ggz te willen terugdringen." Het is een paradox die je niet vaak ziet. Aan de ene kant investeren we als samenleving massaal in bewustwording rond mentale gezondheid. Aan de andere kant wordt de pijplijn voor nieuwe hulpverleners dichtgedraaid. Hoe kan dat nou? ### Wat is het Capaciteitsorgaan precies? Het Capaciteitsorgaan is het onafhankelijke adviesorgaan dat berekent hoeveel zorgprofessionals Nederland de komende jaren nodig heeft. Ze kijken naar bevolkingsgroei, vergrijzing, zorgvraag en uitstroom van huidige medewerkers. Hun advies is niet zomaar een losse suggestie; het is een onderbouwde prognose op basis van jarenlange data. Als het Capaciteitsorgaan zegt dat we meer gz-psychologen nodig hebben, dan is dat omdat de cijfers dat aantonen. Het besluit van de minister om daar flink vanaf te wijken, betekent dus niet dat de zorgvraag opeens lager is. Het betekent simpelweg dat er straks minder mensen zijn om die zorg te verlenen. ### Wat betekent dit voor de wachttijden? De wachttijden in de ggz zijn al jaren een zorgenkindje. Mensen met depressies, angststoornissen of trauma's wachten soms maanden op een intakegesprek. En die periode van onzekerheid maakt de klachten vaak alleen maar erger. Wanneer je nu al weet dat er minder gz-psychologen bijkomen, dan kun je de rekensom zelf maken. Minder aanbod, gelijkblijvende of zelfs stijgende vraag, en de wachtlijsten worden alleen maar langer. Het is eenvoudige wiskunde die verstrekkende gevolgen heeft. - Minder behandelplekken voor nieuwe patiënten - Langere wachttijden voor intake en behandeling - Meer druk op bestaande teams en hoger verzuim - Grotere kans op crisiszorg doordat problemen verergeren ### Het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) Het is belangrijk om te begrijpen wat hier precies speelt. Het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord, kortweg AZWA, is een akkoord waarin de zorgsector, overheid en zorgverzekeraars afspraken hebben gemaakt over de toekomst van zorg in Nederland. Een van de kernpunten is dat we inzetten op het terugdringen van wachttijden en het verbeteren van de toegankelijkheid. Door nu minder opleidingsplaatsen toe te kennen, ondermijnt de minister dat akkoord in de ogen van Wydoodt. Het is een beetje alsof je een racefiets koopt om sneller te werken, maar dan de banden laat leeglopen. De intentie is er, maar de uitvoering werkt tegen. ### Waarom is dit besluit zo bijzonder? Wat dit besluit extra opvallend maakt, is de timing. We komen net uit een periode waarin de mentale druk op Nederlanders enorm is geweest. Jongeren, ouderen, werkenden en studenten; iedereen heeft de afgelopen jaren wel iets gemerkt van toegenomen stress of eenzaamheid. De vraag naar psychologische hulp is dus niet afgenomen, maar eerder toegenomen. En dan besluit je als minister om de kraan van nieuwe professionals dicht te draaien? Dat roept vragen op. Wydoodt zegt het treffend: het staat haaks op de eigen doelstellingen van het kabinet. Je kunt niet aan de ene kant zeggen dat je de ggz wilt verbeteren en aan de andere kant bezuinigen op de opleiding van de mensen die dat moeten doen. ### Wat kun jij doen? Natuurlijk is dit een besluit dat op landelijk niveau genomen wordt, maar dat betekent niet dat je machteloos staat. Er zijn een paar dingen die je kunt overwegen: - Blijf je stem laten horen bij zorgverzekeraars en politieke partijen - Deel dit artikel en vergroot het bewustzijn over dit onderwerp - Steun initiatieven die zich inzetten voor betere ggz-toegankelijkheid Het is misschien niet het meest directe effect, maar bewustwording is de eerste stap naar verandering. En wie weet zorgt de publieke druk ervoor dat dit besluit heroverwogen wordt. ### De kern van het probleem Uiteindelijk draait het om een simpele vraag: willen we als samenleving dat mensen met psychische klachten op tijd geholpen worden? Als het antwoord ja is, dan moeten we ook investeren in de mensen die die hulp kunnen bieden. Anders blijven we bezig met symptoombestrijding in plaats van echte oplossingen. Het besluit van minister Sterk is misschien technisch van aard, maar de gevolgen zijn allesbehalve technisch. Ze raken mensen die op een kwetsbaar moment in hun leven een beroep doen op de zorg. En dat is precies waarom dit verhaal aandacht verdient.