Waarom minder gz-psychologen opleiden de ggz-wachtlijsten juist langer maakt

Margriet Bos · 2026-08-11

De Nederlandse geestelijke gezondheidszorg staat al jaren onder druk. Wachttijden lopen op, mensen zoeken steeds vaker hulp en de zorgvraag blijft groeien. Toch lijkt het kabinet precies de verkeerde kant op te bewegen. Minister Mirjam Sterk van Langdurige zorg wil namelijk fors minder gz-psychologen laten opleiden dan het Capaciteitsorgaan adviseert. Een besluit dat volgens velen haaks staat op de eigen ambities. Anita Wydoodt, bestuursvoorzitter van Parnassia Groep, laat er geen twijfel over bestaan: "Dit is wel een heel bijzonder besluit als je als kabinet zegt de wachttijden in de ggz te willen terugdringen." Ze heeft een punt. Want hoe kun je wachtlijsten verkorten als je tegelijkertijd de instroom van nieuwe professionals beperkt? ### Wat is het Capaciteitsorgaan precies? Het Capaciteitsorgaan is een onafhankelijk adviesorgaan dat jaarlijks berekent hoeveel zorgprofessionals Nederland de komende jaren nodig heeft. Die berekeningen zijn gebaseerd op zorgvraag, vergrijzing, uitstroom en maatschappelijke ontwikkelingen. Het is geen vrijblijvend advies; het is een onderbouwde inschatting van wat er nodig is om de zorg toegankelijk te houden. Volgens het Capaciteitsorgaan zijn er de komende jaren juist meer gz-psychologen nodig. Hun advies is duidelijk en onderbouwd. Maar de minister kiest ervoor om daar fors van af te wijken. En dat terwijl de instroom van nieuwe ggz-professionals al jaren achterblijft bij de vraag. ### De gevolgen voor de praktijk Minder opleidingsplaatsen betekent minder gz-psychologen die de arbeidsmarkt betreden. En dat heeft directe gevolgen voor de praktijk: - Langere wachttijden voor cliënten die psychologische hulp nodig hebben - Meer druk op bestaande zorgteams en behandelaren - Grotere kans op burn-out en uitval onder zorgprofessionals - Minder mogelijkheden voor preventieve zorg en vroege interventie Het is een vicieuze cirkel waar niemand beter van wordt. Zeker niet de mensen die nu al maanden op een intake zitten te wachten. ### Waarom dit besluit zo opvallend is Wat dit besluit extra pijnlijk maakt, is de timing. Het kabinet heeft zich namelijk gecommitteerd aan het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA). Daarin staan afspraken over betere toegankelijkheid van zorg en het terugdringen van wachttijden. Maar met dit besluit lijkt de minister die eigen afspraken te ondermijnen. Wydoodt verwoordt het treffend: als je zegt de wachttijden te willen terugdringen, kun je niet tegelijkertijd de aanvoer van nieuwe zorgprofessionals beperken. Het is alsof je een lekkend dak wilt repareren terwijl je de dakdekker ontslaat. ### Wat betekent dit voor cliënten? Voor mensen die psychische hulp zoeken, is dit slecht nieuws. Zij merken de gevolgen direct: langere wachttijden, minder keuzevrijheid en mogelijk minder passende zorg. Vooral in de regio's waar de druk al hoog is, kan dit besluit grote impact hebben. Het is dan ook te hopen dat de minister haar besluit heroverweegt. Of dat de Tweede Kamer hier kritische vragen over stelt. Want de signalen uit het veld zijn duidelijk: we hebben meer opgeleide gz-psychologen nodig, niet minder. ### Een oproep aan de politiek Dit besluit raakt niet alleen aan de kwaliteit van de ggz, maar ook aan de geloofwaardigheid van het kabinet. Want een akkoord ondertekenen is één ding, maar er ook naar handelen is iets anders. De komende maanden zullen uitwijzen of de minister haar koers wijzigt. Tot die tijd blijft het voor zorgorganisaties als Parnassia Groep lastig om te plannen. Zij zijn afhankelijk van voldoende instroom van nieuwe professionals om hun zorgverlening op peil te houden. Zonder die instroom komt de zorg voor kwetsbare mensen steeds verder onder druk te staan. De bal ligt nu bij de politiek. En de tijd dringt. Want elke maand dat er minder gz-psychologen worden opgeleid, is een maand waarin de wachtlijsten waarschijnlijk alleen maar langer worden.