Waarom minder gz-psychologen opleiden de ggz-wachttijden alleen maar langer maakt

Margriet Bos · 2026-08-11

De Nederlandse geestelijke gezondheidszorg staat al jaren onder druk. Wachttijden lopen op, mensen met psychische klachten wachten soms maanden op een intake. En dan is er ook nog het Capaciteitsorgaan, dat jaarlijks berekent hoeveel zorgprofessionals ons land de komende jaren nodig heeft. Maar wat gebeurt er als een minister besluit om daar flink van af te wijken? Minister Mirjam Sterk van Langdurige Zorg heeft precies dat gedaan. Ze heeft besloten om aanzienlijk minder gz-psychologen op te leiden dan het Capaciteitsorgaan adviseert. En dat terwijl het kabinet zegt de wachttijden in de ggz te willen terugdringen. Anita Wydoodt, bestuursvoorzitter van Parnassia Groep, noemt dit besluit dan ook "heel bijzonder". Ze is niet de enige die zich hier zorgen over maakt. ### Wat is het Capaciteitsorgaan eigenlijk? Het Capaciteitsorgaan is een onafhankelijke instantie die elk jaar onderzoekt hoeveel artsen, psychologen en andere zorgspecialisten Nederland nodig heeft. Ze kijken naar de zorgvraag, de vergrijzing, het aantal mensen dat met pensioen gaat en nieuwe ontwikkelingen in de zorg. Hun advies is bedoeld om ervoor te zorgen dat er genoeg mensen worden opgeleid om straks alle hulpvragen aan te kunnen. Wanneer een minister daarvan afwijkt, heeft dat directe gevolgen. Minder opleidingsplaatsen betekent minder nieuwe professionals. En minder professionals betekent langere wachtlijsten voor mensen die hulp nodig hebben. Het is een simpele rekensom, maar met grote maatschappelijke impact. ### Waarom is dit besluit zo opvallend? Het meest opvallende aan dit besluit is de timing. Het kabinet heeft zich in het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) juist gecommitteerd aan het verkorten van wachttijden in de ggz. Daar zijn miljarden voor uitgetrokken. Maar als je tegelijkertijd minder professionals opleidt, dan werk je elkaar tegen. > "Dit is wel een heel bijzonder besluit als je als kabinet zegt de wachttijden in de ggz te willen terugdringen." – Anita Wydoodt, Parnassia Groep Het is alsof je een marathon wilt winnen maar halverwege je loopschoenen weggooit. En dat terwijl de vraag naar psychologische hulp alleen maar toeneemt. Vooral jongeren en ouderen kampen steeds vaker met angstklachten, depressies en burn-outs. ### Wat betekent dit voor jou? Als je nu op een wachtlijst staat voor psychologische hulp, dan is dit geen goed nieuws. Minder gz-psychologen in opleiding betekent namelijk: - Langere wachttijden voor intakegesprekken - Minder behandelplekken voor complexe zorg - Meer druk op de bestaande zorgverleners - Hogere werkdruk en meer uitval onder psychologen Dit raakt niet alleen mensen met een zware diagnose. Ook mensen met lichte tot matige klachten, zoals een burn-out of een depressie, merken dit direct. De doorstroom naar een passende behandeling stagneert. ### De bredere context: personeelstekort in de zorg Het besluit van minister Sterk komt bovenop een al bestaand personeelstekort in de zorg. De zorgvraag groeit, maar het aantal zorgverleners houdt die groei niet bij. Dat geldt voor verpleegkundigen, huisartsen én psychologen. Het is een structureel probleem dat niet van vandaag op morgen is opgelost. Toch is het juist daarom zo belangrijk om te investeren in opleidingsplaatsen. Het duurt jaren voordat een gz-psycholoog volledig is opgeleid. Wanneer je nu bezuinigt op opleidingsplaatsen, voel je dat pas over vijf tot tien jaar. Tegen die tijd is het gat in de zorg nog groter dan het nu al is. ### Wat zou er moeten gebeuren? Volgens Wydoodt en anderen in de sector zou het kabinet juist meer moeten investeren in opleidingen. Niet alleen om de huidige wachttijden terug te dringen, maar ook om de zorg voor de toekomst veilig te stellen. Het Capaciteitsorgaan heeft daar onderzoek naar gedaan en hun advies is duidelijk. Het is dan ook te hopen dat de minister haar besluit heroverweegt. Want zoals Wydoodt het zegt: dit staat haaks op de afspraken in het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord. En dat heeft uiteindelijk maar één gevolg: mensen die hulp nodig hebben, moeten nóg langer wachten.