Waarom minder gz-psychologen opleiden de ggz-wachttijden alleen maar langer maakt

Margriet Bos · 2026-08-11

De Nederlandse geestelijke gezondheidszorg staat al jaren onder druk. Wachttijden lopen op, mensen zoeken steeds vaker hulp en de zorgprofessionals die er zijn, draaien overuren. Toch lijkt het kabinet nu precies de verkeerde kant op te bewegen. Minister Mirjam Sterk van Langdurige zorg heeft namelijk besloten om fors minder gz-psychologen op te leiden dan het Capaciteitsorgaan adviseert. En dat terwijl het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) juist bedoeld is om de zorg beter en toegankelijker te maken. Anita Wydoodt, bestuursvoorzitter van de Parnassia Groep, is daar glashelder over: "Dit is wel een heel bijzonder besluit als je als kabinet zegt de wachttijden in de ggz te willen terugdringen." Ze heeft gelijk, en in dit artikel leggen we uit waarom. ### Wat is het Capaciteitsorgaan en waarom is hun advies belangrijk? Het Capaciteitsorgaan is het onafhankelijke adviesorgaan dat berekent hoeveel zorgprofessionals Nederland de komende jaren nodig heeft. Ze kijken naar bevolkingsgroei, zorgvraag, uitstroom door pensioen en de ontwikkelingen binnen de zorgsector. Hun advies is niet zomaar een gok. Het is een onderbouwde berekening op basis van jarenlange data. Als zij zeggen dat we meer gz-psychologen nodig hebben, dan is daar een goede reden voor. De vraag naar psychologische hulp is de afgelopen jaren alleen maar gestegen, deels door de coronapandemie, deels door maatschappelijke druk en financiële onzekerheid. Toch kiest de minister ervoor om minder opleidingsplaatsen te financieren. Dat betekent concreet: minder mensen die straks klaarstaan om mensen met psychische klachten te helpen. ### Het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) onder druk Het AZWA is een akkoord waarin zorgaanbieders, verzekeraars en de overheid afspraken hebben gemaakt over de toekomst van de zorg. Het doel? Zorg betaalbaar, bereikbaar en van goede kwaliteit houden. Daar hoort ook voldoende personeel bij, zeker in de ggz. Door nu te snijden in de opleidingsplaatsen voor gz-psychologen, ondermijnt de minister dat akkoord. Het is alsof je een huis wilt bouwen, maar tegelijkertijd de bouwvakkers ontslaat. Het klopt gewoon niet. Wydoodt verwoordt het treffend: het kabinet zegt de wachttijden te willen terugdringen, maar doet precies het tegenovergestelde. En dat terwijl de instroom van nieuwe patiënten onverminderd hoog blijft. ### Wat betekent dit voor de praktijk? Voor de mensen die nu op een wachtlijst staan, verandert er de komende jaren weinig goeds. Zonder voldoende nieuwe gz-psychologen blijft de druk op bestaande teams hoog. Dat leidt tot: - Langere wachttijden voor intake en behandeling - Hogere werkdruk voor huidige zorgprofessionals - Meer burn-outs in de zorg zelf - Minder tijd voor persoonlijke begeleiding Dat is niet alleen slecht nieuws voor patiënten, maar ook voor de zorgverleners zelf. Zij willen hun werk goed doen, maar krijgen daar steeds minder de ruimte voor. ### Een oproep aan de politiek Dit besluit roept de vraag op of het kabinet echt serieus werk wil maken van de ggz. Een akkoord ondertekenen is één ding, maar het uitvoeren is iets heel anders. Door tegen het advies van het Capaciteitsorgaan in te gaan, zet de minister een stap achteruit. De oproep van Wydoodt en anderen is dan ook duidelijk: heroverweeg dit besluit. Luister naar de experts. Investeer in opleidingsplaatsen, ook al kost dat op korte termijn geld. Op lange termijn betaalt het zich dubbel en dwars terug, zowel in menselijk welzijn als in maatschappelijke kosten. ### Wat kun jij doen? Ben je betrokken bij de zorg, als professional of als naaste? Blijf je stem laten horen. Deel dit artikel, praat erover met je netwerk en laat politici weten dat dit onderwerp er toe doet. Zorg is geen kostenpost, het is een investering in mensen. De komende jaren zullen uitwijzen hoe dit besluit uitpakt. Maar één ding is zeker: zonder voldoende opgeleide gz-psychologen blijven de wachtkamers in de ggz overvol. En dat is iets wat niemand wil.