Waarom minder gz-psychologen opleiden de ggz-wachttijden juist verlengt

Margriet Bos · 2026-08-11

De Nederlandse geestelijke gezondheidszorg (ggz) staat al jaren onder druk. Wachttijden lopen op, mensen wachten soms maanden op hulp en de druk op zorgverleners is hoog. Juist daarom sloeg Anita Wydoodt, bestuursvoorzitter van Parnassia Groep, alarm toen minister Mirjam Sterk van Langdurige zorg besloot om fors minder gz-psychologen op te leiden dan het Capaciteitsorgaan adviseert. Volgens Wydoodt ondermijnt dit besluit het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA), waarin juist afspraken zijn gemaakt om de zorg toegankelijk en betaalbaar te houden. “Dit is wel een heel bijzonder besluit als je als kabinet zegt de wachttijden in de ggz te willen terugdringen”, zegt ze stellig. En ze heeft een punt. ### Wat is er precies aan de hand? Het Capaciteitsorgaan is het onafhankelijke adviesorgaan dat berekent hoeveel zorgprofessionals Nederland de komende jaren nodig heeft. Op basis van zorgvraag, vergrijzing en uitstroom doen zij een onderbouwd voorstel. Voor gz-psychologen lag dat advies hoog, omdat de vraag naar psychische hulp blijft groeien. Toch koos de minister voor een lager aantal opleidingsplaatsen. Dat betekent concreet: minder nieuwe gz-psychologen op de arbeidsmarkt, terwijl de wachtkamers van de ggz juist voller raken. Het is een besluit dat haaks staat op de eigen doelstellingen van het kabinet. ### Waarom dit ons allemaal raakt Misschien denk je: dit gaat alleen over professionals, wat heb ik ermee te maken? Meer dan je denkt. Een tekort aan gz-psychologen heeft directe gevolgen voor iedereen die ooit psychische hulp nodig heeft. Denk aan: - Langere wachttijden voor therapie en diagnostiek - Meer druk op huisartsen, die vaak doorverwijzen maar geen plek vinden - Hogere werkdruk voor bestaande psychologen, met risico op uitval - Minder preventieve zorg, waardoor problemen groter worden voordat iemand geholpen wordt Het is een vicieuze cirkel die we ons als samenleving eigenlijk niet kunnen veroorloven. ### De rol van het AZWA Het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord is een belangrijk akkoord tussen het Rijk en zorgpartijen. Het doel: de zorg toekomstbestendig maken, met aandacht voor preventie, digitalisering en voldoende personeel. Als je als overheid dit akkoord ondertekent, maar vervolgens het opleidingsbudget verlaagt, dan ontstaat er een geloofwaardigheidsprobleem. Wydoodt verwoordt het treffend: het kabinet zegt het ene, maar doet het andere. En dat terwijl juist nu investeren in ggz-personeel hard nodig is. De coronapandemie heeft veel impact gehad op de mentale gezondheid van Nederlanders, en de effecten daarvan zijn nog lang niet verdwenen. ### Wat betekent dit voor de toekomst? Als het aantal opleidingsplaatsen niet wordt verhoogd, duurt het jaren voordat we de achterstand hebben ingehaald. Een gz-psycholoog wordt niet in een paar maanden opgeleid. Het gaat om een studie van meerdere jaren, gevolgd door een specialisatietraject. Elke plek die nu niet wordt gevuld, is over vijf jaar nog steeds een gemis. Daarnaast is er het risico dat zorginstellingen zoals Parnassia Groep nog moeilijker aan personeel komen. De concurrentie om zorgpersoneel is al moordend. Minder instroom betekent dat bestaande teams nog meer moeten dragen, met alle gevolgen van dien. ### Een oproep aan de politiek De uitspraak van Wydoodt is niet alleen een kritiekpunt, maar ook een oproep. Een oproep aan de minister en aan de Tweede Kamer om het Capaciteitsorgaan serieus te nemen. Het advies is niet voor niets opgesteld. Het is gebaseerd op cijfers, onderzoek en de dagelijkse realiteit in de zorg. Natuurlijk begrijpen we dat er keuzes moeten worden gemaakt binnen de zorgbegroting. Maar bezuinigen op opleidingsplaatsen is een keuze die je op de lange termijn duur betaalt. Niet alleen in euro's, maar vooral in menselijk leed. Mensen die niet tijdig geholpen worden, vallen vaker uit op werk, raken meer zorg nodig en hebben een lagere kwaliteit van leven. ### Wat kan jij doen? Als je dit raakt, deel het verhaal dan. Praat erover met je omgeving, of neem contact op met je gemeenteraadslid of Tweede Kamerlid. Politici luisteren naar hun kiezers. Hoe meer stemmen er opgaan om te investeren in ggz-personeel, hoe groter de kans dat het besluit wordt heroverwogen. Want uiteindelijk gaat het niet om cijfers of akkoorden, maar om mensen. Mensen die wachten op hulp, mensen die wachten op een luisterend oor. En die wachtlijst wordt alleen maar korter als we nu de juiste keuzes maken. Het besluit van minister Sterk is een gemiste kans. Laten we hopen dat de politiek dit signaal oppakt en alsnog kiest voor een toekomst waarin iedereen op tijd de juiste zorg krijgt. Daar hebben we allemaal baat bij.