Waarom minder gz-psychologen opleiden de ggz-wachttijden alleen maar langer maakt

Margriet Bos · 2026-08-11

Het klinkt misschien als een technisch beleidsdetail, maar het besluit van minister Mirjam Sterk van Langdurige zorg om fors minder gz-psychologen op te leiden dan geadviseerd, raakt straks gewoon jouw wachtkamer. Of beter gezegd: jouw wachttijd. Want terwijl het kabinet zegt dat het de rijen in de geestelijke gezondheidszorg wil verkorten, lijkt dit besluit precies het tegenovergestelde te bereiken. Anita Wydoodt, bestuursvoorzitter van Parnassia Groep, zegt het treffend: "Dit is wel een heel bijzonder besluit als je als kabinet zegt de wachttijden in de ggz te willen terugdringen." En ze heeft gelijk. Het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) is nota bene bedoeld om de zorg toegankelijk en betaalbaar te houden. Maar als je de kraan van nieuw talent dichtdraait, hoe moet dat dan ooit lukken? ### Wat is er precies aan de hand? Het Capaciteitsorgaan, het onafhankelijke adviesorgaan dat berekent hoeveel zorgprofessionals Nederland nodig heeft, adviseert al jaren over het aantal opleidingsplaatsen voor gz-psychologen. Dat advies is gebaseerd op zorgvuldige analyses van vraag, aanbod en toekomstige ontwikkelingen. Maar het ministerie kiest ervoor om daar flink van af te wijken. Concreet betekent dit: - Minder nieuwe gz-psychologen die de arbeidsmarkt betreden - Langere wachtlijsten voor mensen met psychische klachten - Meer druk op de bestaande zorgverleners - Hogere kosten op de lange termijn, omdat problemen verergeren Het is een klassiek geval van korte termijn besparen, maar op de lange termijn de rekening presenteren. ### Waarom dit besluit zo pijnlijk is Je zou denken: minder opleiden, minder kosten. Maar zo simpel ligt het niet. Gz-psychologen zijn de ruggengraat van de ggz. Ze behandelen depressies, angststoornissen, trauma's en nog veel meer. Zonder hen kunnen honderden mensen niet terecht voor de hulp die ze hard nodig hebben. En dan hebben we het nog niet eens over de werkdruk. Want wie er wél is, moet steeds meer doen. Dat leidt tot burn-outs, ziekteverzuim en uiteindelijk nóg meer personeelstekort. Een vicieuze cirkel waar niemand beter van wordt. ### Een besluit dat haaks staat op de eigen beloften Het is bijna ironisch. Het kabinet zegt in het AZWA te willen investeren in een toekomstbestendige zorg. Maar dit besluit ondermijnt die ambitie direct. Het is alsof je een huis wilt bouwen maar de bakstenen schrapt uit de begroting. Wydoodt verwoordt de frustratie van velen in de sector. Niet alleen Parnassia Groep, maar ook andere zorginstellingen, patiëntenverenigingen en beroepsorganisaties kijken met zorg naar dit besluit. Want uiteindelijk gaat het niet om cijfers of budgetten. Het gaat om mensen die wachten op hulp. ### Wat betekent dit voor jou? Misschien sta je zelf op een wachtlijst. Of ken je iemand die al maanden wacht op een gesprek met een psycholoog. Dit besluit maakt die wachttijd alleen maar langer. Dat is geen doemdenken, dat is gewoon de realiteit van vraag en aanbod. ### De roep om heroverweging De vraag is nu: gaat het ministerie terugkomen op dit besluit? De druk neemt in ieder geval toe. Zorgbestuurders, professionals en belangenbehartigers laten steeds vaker hun stem horen. Zij pleiten voor een heroverweging die wél recht doet aan de adviezen van het Capaciteitsorgaan. Het zou niet meer dan logisch zijn. Want als je écht de wachttijden wilt terugdringen, dan begin je niet met het opleiden van minder mensen. Dan investeer je juist in de toekomst van de ggz. Anders blijft het bij mooie woorden zonder daden. ### Een hoopvolle noot Gelukkig zijn er ook lichtpuntjes. De maatschappelijke aandacht voor mentale gezondheid groeit. Steeds meer mensen durven openlijk te praten over hun psychische klachten. En dat is een belangrijke stap. Maar dan moet de zorg die ze nodig hebben er wél zijn. Laten we hopen dat het kabinet luistert naar de kritiek en dit besluit herziet. Want de geestelijke gezondheid van Nederland verdient beter dan een tekort aan zorgverleners.