Waarom minder gz-psychologen opleiden de ggz-wachttijden juist verlengt

Margriet Bos · 2026-08-11

De Nederlandse geestelijke gezondheidszorg staat al jaren onder druk. Wachttijden lopen op, mensen wachten maanden op hulp, en de zorgprofessionals die er wél zijn, werken op hun tandvlees. Toch lijkt het kabinet nu precies de verkeerde kant op te sturen. Minister Mirjam Sterk van Langdurige Zorg wil namelijk veel minder gz-psychologen laten opleiden dan het Capaciteitsorgaan adviseert. En dat besluit, zegt Anita Wydoodt van Parnassia Groep, staat haaks op het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA). Het is een besluit dat vragen oproept. Waarom zou je als overheid investeren in het terugdringen van wachttijden, terwijl je tegelijkertijd de aanwas van nieuwe specialisten beperkt? Het voelt als een tegenstrijdigheid die directe gevolgen heeft voor iedereen die nu of straks psychische hulp nodig heeft. ### Wat is het Capaciteitsorgaan precies? Misschien ken je het Capaciteitsorgaan niet bij naam, maar het is een belangrijk adviesorgaan. Het berekent namelijk hoeveel zorgprofessionals Nederland de komende jaren nodig heeft. Dat doen ze op basis van zorgvraag, vergrijzing, uitstroom en de huidige wachttijden. Hun advies is dus geen losse flodder, maar een onderbouwde inschatting van wat er écht nodig is. En juist dat advies wordt nu dus naast zich neergelegd. Het kabinet kiest voor minder opleidingsplaatsen, terwijl de signalen uit het veld juist schreeuwen om meer. Het is een klassiek voorbeeld van korte termijn denken, met lange termijn gevolgen. ### De reactie van Parnassia Groep Anita Wydoodt, bestuursvoorzitter van Parnassia Groep, is daar duidelijk over. Ze noemt het besluit "heel bijzonder", vooral omdat het kabinet zelf zegt de wachttijden in de ggz te willen terugdringen. En ze heeft gelijk. Je kunt niet aan de ene kant zeggen dat je de zorg toegankelijker wilt maken, terwijl je aan de andere kant de pijplijn van nieuwe hulpverleners dichtdraait. Parnassia Groep is een van de grootste aanbieders van geestelijke gezondheidszorg in Nederland. Als zij aan de bel trekken, is dat geen loos signaal. Zij zien dagelijks wat er gebeurt als er te weinig mensen zijn om de zorg te verlenen. ### Wat betekent dit voor jou? Nu denk je misschien: dit gaat over grote organisaties en beleidsstukken, wat heeft dit met mij te maken? Meer dan je denkt. Want achter elk wachtwoord staat een mens. Iemand met angstklachten die niet kan slapen. Een ouder die zich zorgen maakt over een kind. Een collega die vastloopt in een burn-out. - Langere wachttijden voor intake en behandeling - Meer druk op huisartsen die doorverwijzen - Hogere werkdruk voor bestaande ggz-professionals - Grotere kans dat klachten verergeren voordat hulp start Het zijn geen abstracte cijfers, maar concrete gevolgen voor jouw gezondheid, of die van iemand om wie je geeft. ### Het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord Het AZWA werd gesloten met de belofte om de zorg beter, toegankelijker en toekomstbestendig te maken. Het idee was: samenwerken aan een zorgstelsel dat mensen echt helpt. Maar als je de opleidingscapaciteit beperkt, ondermijn je precies dat akkoord. Je bouwt een huis terwijl je de stenen schaars maakt. Wydoodt zegt het treffend: dit besluit past niet bij de ambities van het kabinet. En dat is een understatement. Het is bijna alsof je een dieet volgt maar tegelijkertijd de koelkast vult met taart. Het werkt gewoon niet. ### Wat kan er beter? Het goede nieuws is dat er wel degelijk alternatieven zijn. Denk aan: - Meer investeren in preventie, zodat mensen minder snel in de ggz terechtkomen - Het opleiden van meer gz-psychologen conform het advies van het Capaciteitsorgaan - Het inzetten op behoud van ervaren zorgprofessionals - Het verlagen van administratieve lasten, zodat zorgverleners meer tijd hebben voor patiënten Het is geen rocket science, maar het vereist wel lef en visie. En bovenal: het vereist dat beleidsmakers luisteren naar de mensen die het weten, zoals Anita Wydoodt. ### De komende maanden zijn cruciaal De beslissing is nog niet in beton gegoten. Er is ruimte voor bezwaar, voor dialoog en voor heroverweging. De vraag is of het kabinet die ruimte ook wil benutten. Voor nu blijft het in ieder geval een zorgwekkende ontwikkeling, niet alleen voor zorgprofessionals, maar voor iedereen die ooit een beroep wil doen op de geestelijke gezondheidszorg. En dat zijn inmiddels meer mensen dan je denkt. Psychische klachten komen in alle lagen van de bevolking voor. Ze discrimineren niet. Dus dit gaat over ons allemaal.