Waarom minder gz-psychologen opleiden de ggz-wachttijden juist verlengt

Margriet Bos · 2026-08-11

De Nederlandse geestelijke gezondheidszorg staat al jaren onder druk. Wachttijden lopen op, mensen wachten maanden op hulp en de zorgvraag blijft stijgen. Toch heeft minister Mirjam Sterk van Langdurige zorg besloten om fors minder gz-psychologen op te leiden dan het Capaciteitsorgaan adviseert. Een besluit dat volgens velen haaks staat op de eigen ambities van het kabinet. Anita Wydoodt, bestuursvoorzitter van Parnassia Groep, is er duidelijk over: "Dit is wel een heel bijzonder besluit als je als kabinet zegt de wachttijden in de ggz te willen terugdringen." En ze heeft gelijk. Want hoe kun je de toegang tot zorg verbeteren als je tegelijkertijd de aanwas van nieuwe professionals beperkt? ### Wat betekent dit besluit concreet? Het Capaciteitsorgaan doet jaarlijks onderzoek naar de toekomstige vraag naar zorgprofessionals. Op basis van die cijfers adviseert het orgaan hoeveel opleidingsplaatsen er nodig zijn. Dit keer adviseerde het orgaan een flink aantal nieuwe gz-psychologen op te leiden. Maar het ministerie koos ervoor om daar flink onder te duiken. Dat betekent: - Minder nieuwe gz-psychologen die instromen in de zorg - Langere wachtlijsten bij ggz-instellingen - Meer druk op bestaande teams en behandelaren - Minder mogelijkheden voor preventie en vroege interventie Dit raakt niet alleen de grotere instellingen zoals Parnassia, maar ook kleinere praktijken en de eerstelijnszorg. Uiteindelijk is de patiënt de dupe. ### Het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord onder druk Het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) is een belangrijk akkoord waarin zorgpartijen en de overheid afspraken maken over de toekomst van de zorg. Een van de kernpunten is het terugdringen van wachttijden en het verbeteren van de kwaliteit van zorg. Door nu te snijden in opleidingsplaatsen, ondermijnt het kabinet die eigen afspraken. Het is een paradox: enerzijds wil je als overheid de zorg toegankelijk houden, anderzijds bespaar je op de opleiding van de mensen die die zorg moeten verlenen. Dat kan niet allebei. ### Wat is een gz-psycholoog eigenlijk? Misschien even een stap terug. Een gz-psycholoog (gezondheidszorgpsycholoog) is een specialist die diagnostiek, behandeling en begeleiding biedt aan mensen met psychische klachten. Denk aan angststoornissen, depressies, trauma's of persoonlijkheidsproblematiek. Het is een beschermd beroep met een zware, praktijkgerichte opleiding van twee jaar na de master. Deze professionals zijn onmisbaar in de ggz. Ze werken in instellingen, maar ook steeds vaker zelfstandig of in de huisartsenpraktijk. Zonder hen geen adequate zorg voor de groeiende groep mensen met psychische problemen. ### Waarom dit onderwerp nu extra relevant is De discussie over de ggz is niet nieuw, maar de urgentie neemt toe. De coronapandemie heeft veel mensen mentaal geraakt. Jongeren melden zich vaker met klachten, en ook ouderen zoeken steeds vaker professionele hulp. De vraag naar psychologische zorg is de afgelopen jaren alleen maar gestegen. Als we nu minder professionals opleiden, creëren we een probleem waar we over vijf of tien jaar nog steeds last van hebben. Opleiden kost tijd, dus een besluit van vandaag heeft pas over jaren effect. Wie nu bezuinigt, oogst later wachtlijsten. ### Wat kan er beter? Er zijn gelukkig ook tegengeluiden. Zorgorganisaties, beroepsverenigingen en ook politieke partijen roepen op om het besluit te heroverwegen. Zij wijzen op de consequenties voor de kwaliteit en toegankelijkheid van de ggz. En dat is precies waar het om draait. Een aantal aanbevelingen die regelmatig terugkomen: - Volg het advies van het Capaciteitsorgaan op - Investeer in opleidingstrajecten voor gz-psychologen - Maak het beroep aantrekkelijker voor zij-instromers - Zet in op preventie om de zorgvraag te verminderen ### De bal ligt bij de politiek Uiteindelijk is dit een politieke keuze. De minister kan haar besluit bijstellen, maar dat vraagt om lef en visie. Het zou zonde zijn als we over een paar jaar terugkijken en constateren dat we een gouden kans hebben laten liggen. De uitspraak van Anita Wydoodt vat het treffend samen: als je als kabinet zegt de wachttijden in de ggz te willen terugdringen, dan moet je daar ook naar handelen. Woorden alleen zijn niet genoeg. Het gaat om daden, en die daden beginnen bij het opleiden van voldoende goede professionals. Laten we hopen dat de minister haar besluit heroverweegt. Want de geestelijke gezondheid van Nederland verdient beter dan een tekort aan behandelaren.