Waarom minder gz-psychologen opleiden de ggz-wachttijden alleen maar langer maakt

Margriet Bos · 2026-08-11

De Nederlandse geestelijke gezondheidszorg staat al jaren onder druk. Wachttijden lopen op, mensen wachten maanden op hulp en de druk op zorgverleners is groot. Toch lijkt het kabinet een opvallende keuze te maken: minder gz-psychologen opleiden in plaats van meer. Anita Wydoodt, bestuursvoorzitter van Parnassia Groep, noemt dit besluit ronduit zorgwekkend. Volgens haar ondermijnt minister Mirjam Sterk van Langdurige Zorg hiermee het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA). In dat akkoord spraken partijen juist af om de zorg toegankelijker te maken. Maar met dit besluit lijkt de overheid de eigen ambities tegen te werken. ### Wat is er precies aan de hand? Het Capaciteitsorgaan, het onafhankelijke adviesorgaan dat de zorgopleidingen in Nederland in kaart brengt, adviseert om het aantal opleidingsplaatsen voor gz-psychologen uit te breiden. De behoefte aan psychologische hulp groeit namelijk alleen maar. Toch kiest de minister ervoor om minder plaatsen te realiseren dan geadviseerd. Dat is opmerkelijk, zeker omdat het kabinet herhaaldelijk zegt de wachttijden in de ggz te willen terugdringen. Wydoodt verwoordt het treffend: "Dit is wel een heel bijzonder besluit als je als kabinet zegt de wachttijden in de ggz te willen terugdringen." ### De gevolgen voor zorgvragers Minder opgeleide gz-psychologen betekent simpelweg dat er minder mensen beschikbaar zijn om zorg te verlenen. En dat heeft directe gevolgen voor jou als zorgvrager: - Langere wachttijden voor intake en behandeling - Meer druk op bestaande zorgverleners - Minder ruimte voor preventieve zorg - Hogere instroom in de duurdere, gespecialiseerde zorg Het is een vicieuze cirkel. Hoe langer mensen moeten wachten, hoe complexer hun klachten vaak worden. En hoe complexer de klachten, hoe intensiever de zorg die uiteindelijk nodig is. ### Een koers die haaks staat op de eigen ambities Het AZWA is een akkoord waarin zorgaanbieders, verzekeraars en overheid afspraken maakten over de toekomst van zorg en welzijn. Een van de kernpunten is dat mensen sneller en beter geholpen moeten worden. Door minder psychologen op te leiden, zet de minister dat akkoord onder druk. Wydoodt stelt dat dit besluit niet alleen Parnassia Groep raakt, maar de hele ggz-sector. Zorginstellingen kunnen hun vacatures steeds moeilijker invullen. En dat terwijl de vraag naar psychologische hulp na de coronacrisis alleen maar is toegenomen. ### Wat betekent dit voor de toekomst? De komende jaren zullen we de effecten van dit besluit gaan merken. Zorginstellingen moeten creatiever worden in het aantrekken en behouden van personeel. Maar zonder voldoende instroom van nieuw opgeleide professionals blijft dat een lastige opgave. Het is dan ook de vraag of de minister haar besluit heroverweegt. De oproep van Wydoodt is duidelijk: luister naar het Capaciteitsorgaan en investeer in voldoende opleidingsplaatsen. Alleen dan kunnen we de wachttijden écht terugdringen. ### Een breder perspectief Dit vraagstuk gaat verder dan alleen het aantal opleidingsplaatsen. Het gaat over hoe we als samenleving aankijken tegen mentale gezondheid. Psychische zorg is geen luxe, maar een basisbehoefte. Wie daar niet in investeert, betaalt later de rekening in de vorm van langdurige uitval, hogere zorgkosten en persoonlijk leed. Laten we hopen dat het kabinet alsnog tot inkeer komt. Want zoals Wydoodt aangeeft: dit besluit staat haaks op alles waar het AZWA voor staat. En daar is niets bijzonders aan. Het is gewoon zorgwekkend.