Waarom minder gz-psychologen opleiden de ggz-wachttijden alleen maar langer maakt

Margriet Bos · 2026-08-11

De wachttijden in de geestelijke gezondheidszorg zijn al jaren een heet hangijzer. Iedereen – van zorgverleners tot politici – zegt dat ze omlaag moeten. Toch lijkt het kabinet nu precies de verkeerde kant op te bewegen. Want terwijl de vraag naar psychische hulp blijft groeien, dreigt het aantal opgeleide gz-psychologen juist te krimpen. Dat is geen goed nieuws, zeker niet voor ouderen die afhankelijk zijn van tijdige en goede zorg. En het staat haaks op de afspraken die in het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) zijn gemaakt. Minister Mirjam Sterk van Langdurige Zorg heeft namelijk besloten om fors minder gz-psychologen op te leiden dan het Capaciteitsorgaan adviseert. En dat besluit schuurt. ### Een besluit dat vragen oproept Anita Wydoodt, bestuursvoorzitter van Parnassia Groep, is er duidelijk over: “Dit is wel een heel bijzonder besluit als je als kabinet zegt de wachttijden in de ggz te willen terugdringen.” En ze heeft gelijk. Het is moeilijk te rijmen dat je aan de ene kant belooft dat mensen sneller geholpen worden, terwijl je aan de andere kant de opleidingscapaciteit voor de mensen die die hulp moeten verlenen, beperkt. Het Capaciteitsorgaan is het onafhankelijke adviesorgaan dat op basis van zorgvuldige analyses berekent hoeveel zorgprofessionals Nederland op termijn nodig heeft. Als dat orgaan zegt dat er meer gz-psychologen nodig zijn, dan is daar een goede reden voor. Toch kiest de minister er nu voor om dat advies naast zich neer te leggen. ### Wat betekent dit voor ouderen? Voor senioren kan dit verstrekkende gevolgen hebben. Psychische problemen op latere leeftijd – denk aan depressie, angststoornissen of beginnende dementie – vragen om gespecialiseerde zorg. Een gz-psycholoog is daarbij vaak de aangewezen professional. Maar als er minder van hen worden opgeleid, dan betekent dat concreet: - Langere wachtlijsten voor diagnostiek en behandeling - Minder ruimte voor preventieve zorg en vroegsignalering - Meer druk op huisartsen en andere eerstelijnszorgverleners - Grotere kans dat ouderen tussen wal en schip vallen Het is een vicieuze cirkel. Mensen wachten langer, hun klachten verergeren, en uiteindelijk is er nog meer zorg nodig. Dat is niet alleen slecht voor de patiënt, maar ook duurder voor de samenleving als geheel. ### Het belang van een integraal beleid Het AZWA is tot stand gekomen met inbreng van zorgaanbieders, verzekeraars en overheid. Het doel is helder: zorg en welzijn beter op elkaar afstemmen, met meer oog voor preventie en zelfredzaamheid. Maar dat kan alleen als er voldoende goed opgeleide professionals zijn. Minder opleidingsplaatsen betekent minder capaciteit. En minder capaciteit betekent dat de ambities uit het akkoord niet waargemaakt kunnen worden. Het is dan ook geen verrassing dat de Parnassia Groep fel tegen dit besluit is. Zij zien dagelijks wat er gebeurt als mensen niet op tijd de juiste hulp krijgen. Het is niet alleen een kwestie van geld of cijfers; het gaat om mensenlevens. ### Wat nu? De discussie is nog niet beslecht. Zorgorganisaties, beroepsverenigingen en ook steeds meer politieke partijen vragen zich hardop af of dit besluit wel verstandig is. Er wordt gepleit voor heroverweging en voor een aanpak die écht gericht is op het terugdringen van de wachttijden. Voor ouderen en hun naasten is het belangrijk om alert te blijven. Vraag bij de huisarts of specialistische ouderenzorg naar de mogelijkheden en laat je niet zomaar wegsturen. Het is goed om te weten dat er ook buiten de ggz initiatieven zijn die ondersteuning bieden, bijvoorbeeld via welzijnsorganisaties of eerstelijnspsychologen. ### Een oproep aan de minister Het is te hopen dat minister Sterk haar besluit heroverweegt. Niet alleen voor de ggz, maar voor de hele zorgketen. Want een land dat zegt te willen investeren in zorg en welzijn, kan zich geen tekort aan gz-psychologen veroorloven. De wachttijden zijn al te lang. Laten we niet de verkeerde kant op gaan. Want uiteindelijk draait het om één ding: dat mensen – ook ouderen – op tijd de juiste zorg krijgen. En dat begint bij voldoende goed opgeleide professionals. Daar mogen we best wat strenger op zijn.