Waarom minder gz-psychologen opleiden de ggz-wachttijden juist langer maakt

Margriet Bos · 2026-08-11

De Nederlandse geestelijke gezondheidszorg staat al jaren onder druk. Wachttijden lopen op, mensen zoeken hulp maar moeten maanden wachten. En nu komt er nieuws dat de situatie waarschijnlijk nog lastiger gaat maken. Minister Mirjam Sterk van Langdurige Zorg heeft namelijk besloten om fors minder gz-psychologen op te leiden dan het Capaciteitsorgaan adviseert. Dat is opvallend, zeker omdat het kabinet zelf zegt de wachttijden in de ggz te willen terugdringen. Anita Wydoodt, bestuursvoorzitter van de Parnassia Groep, is er duidelijk over: "Dit is wel een heel bijzonder besluit als je als kabinet zegt de wachttijden in de ggz te willen terugdringen." Ze wijst erop dat dit besluit haaks staat op het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA). Een akkoord dat juist bedoeld is om de zorg toegankelijk en toekomstbestendig te maken. Maar hoe kan dat dan? ### Wat is het Capaciteitsorgaan precies? Het Capaciteitsorgaan is het onafhankelijke adviesorgaan dat berekent hoeveel zorgprofessionals Nederland de komende jaren nodig heeft. Ze kijken naar demografische ontwikkelingen, zorgvraag en uitstroom door pensionering. Op basis daarvan geven ze een onderbouwd advies over het aantal opleidingsplaatsen per beroepsgroep, waaronder dus gz-psychologen. Het advies is niet zomaar een los getal. Het is gebaseerd op jaren aan data en scenario-analyses. Wanneer een minister daarvan afwijkt, moet dat goed onderbouwd zijn. In dit geval lijkt die onderbouwing te ontbreken, of in ieder geval niet gedeeld te worden met de sector. Dat roept vragen op. ### Waarom dit besluit zo pijnlijk is De gevolgen van minder opgeleide gz-psychologen zijn niet abstract. Het betekent concreet: - Langere wachtlijsten voor mensen met psychische klachten - Meer druk op bestaande zorgverleners die al overbelast zijn - Hogere kosten op termijn, omdat problemen verergeren voordat iemand geholpen wordt - Minder preventieve zorg, terwijl dat juist de bedoeling was van het AZWA Het is een vicieuze cirkel. Minder personeel betekent minder zorg. Minder zorg betekent dat mensen langer wachten. Langer wachten betekent dat klachten ernstiger worden. En ernstigere klachten vragen uiteindelijk meer zorg, niet minder. ### De visie van Anita Wydoodt Wydoodt is niet de enige die zich zorgen maakt. Binnen de ggz-sector klinkt breder kritiek op het besluit. De Parnassia Groep is een van de grootste aanbieders van geestelijke gezondheidszorg in Nederland. Als zij waarschuwen, is dat niet zonder reden. Zij zien dagelijks wat er gebeurt als er te weinig behandelaren zijn. Het is ook een kwestie van geloofwaardigheid van de overheid. Je kunt niet aan de ene kant zeggen dat je de ggz wilt verbeteren en aan de andere kant bezuinigen op de opleiding van het personeel dat die verbetering moet realiseren. Dat is tegenstrijdig. ### Wat betekent dit voor jou? Of je nu zelf wacht op hulp, of iemand kent die dat doet: dit besluit raakt jou. De wachttijden in de ggz zijn al zorgwekkend lang. Mensen met depressies, angsten of andere psychische klachten verdienen snelle en goede hulp. Elke vermindering van opleidingsplaatsen maakt die kans kleiner. Tegelijkertijd is het goed om te beseffen dat er ook andere manieren zijn om de zorg toegankelijk te houden. Denk aan de inzet van ervaringsdeskundigen, e-health-toepassingen en preventieve programma's. Maar die kunnen het werk van een gz-psycholoog niet volledig vervangen. Het is een aanvulling, geen vervanging. ### De oproep aan de minister Wydoodt doet een duidelijke oproep: heroverweeg dit besluit. Luister naar het Capaciteitsorgaan en naar de mensen die dagelijks in de zorg werken. Het AZWA is een akkoord dat draait om vertrouwen en samenwerking. Als de overheid zich daar niet aan houdt, ondermijnt dat het hele fundament. Het is nog niet te laat om bij te sturen. Maar dan moet er wel snel actie komen. Elke maand dat er minder mensen worden opgeleid, is een maand die we later niet meer kunnen inhalen. De opleiding van een gz-psycholoog duurt immers jaren. ### Een breder perspectief Dit besluit staat niet op zichzelf. Het past in een bredere trend waarin de zorg onder druk staat. Er is een tekort aan verpleegkundigen, huisartsen en specialisten. Overal wordt gevraagd om meer personeel, maar de opleidingscapaciteit blijft achter. Dat is een structureel probleem dat om een structurele oplossing vraagt. Misschien is dit wel het moment om het gesprek breder te voeren. Niet alleen over het aantal opleidingsplaatsen, maar over hoe we de zorg in Nederland toekomstbestendig maken. Want daar gaat het uiteindelijk om. Niet om cijfers of akkoorden, maar om mensen die goede zorg verdienen. Op tijd.