Waarom minder gz-psychologen opleiden de ggz-wachttijden niet gaat oplossen

Margriet Bos · 2026-08-11

Het kabinet zegt de wachttijden in de geestelijke gezondheidszorg (ggz) te willen terugdringen. Maar tegelijkertijd besluit minister Mirjam Sterk van Langdurige zorg om veel minder gz-psychologen op te leiden dan het Capaciteitsorgaan adviseert. Dat riekt naar tegenstrijdig beleid, vindt Anita Wydoodt, bestuursvoorzitter van Parnassia Groep. "Dit is wel een heel bijzonder besluit als je als kabinet zegt de wachttijden in de ggz te willen terugdringen", zegt ze. En ze heeft een punt. Want hoe kun je de zorg sneller en beter maken als je de mensen die die zorg moeten verlenen, niet opleidt? ### Wat is het Capaciteitsorgaan precies? Het Capaciteitsorgaan is het onafhankelijke adviesorgaan dat berekent hoeveel zorgprofessionals Nederland de komende jaren nodig heeft. Het baseert zich daarbij op demografische ontwikkelingen, de zorgvraag en het huidige aanbod. Het advies van dit orgaan is niet vrijblijvend; het is een onderbouwd signaal aan de politiek over waar de knelpunten liggen. Wanneer een minister dat advies naast zich neerlegt, is dat een bewuste keuze. En die keuze heeft gevolgen, niet alleen voor de instroom van nieuwe psychologen, maar ook voor de kwaliteit van de zorg die mensen straks ontvangen. Het is een beslissing die je niet even tussendoor neemt, want opleiden kost tijd. Het duurt jaren voordat een gz-psycholoog volledig is opgeleid en ingewerkt. ### De gevolgen voor de praktijk Minder opleidingsplaatsen betekent concreet dat er over vijf of tien jaar minder gespecialiseerde hulpverleners zijn. Dat raakt niet alleen de grote ggz-instellingen, maar ook de eerstelijnszorg en de ouderenzorg. Want ook daar is de vraag naar psychologische hulp de afgelopen jaren fors gestegen. Denk bijvoorbeeld aan ouderen met beginnende dementie of depressieve klachten. Zij hebben baat bij vroegtijdige begeleiding, maar zonder voldoende opgeleide professionals blijven ze langer rondlopen met klachten die verergeren. Dat is niet alleen menselijk verdrietig, maar het kost de maatschappij uiteindelijk ook meer geld. ### Een signaal dat haaks staat op het AZWA Het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) is gesloten met de belofte om de zorg toegankelijk en betaalbaar te houden. Daar hoort een investering in personeel bij. Door nu te snijden in opleidingsplaatsen, ondermijn je dat akkoord. Het is alsof je een huis wilt bouwen maar de bouwvakkers naar huis stuurt. Wydoodt verwoordt het treffend: het besluit staat haaks op de ambities van het kabinet. En ze is niet de enige die daar vraagtekens bij zet. Binnen de sector groeit de zorg dat de beleidskeuzes van vandaag de problemen van morgen worden. ### Wat zou er moeten gebeuren? Om de ggz toekomstbestendig te maken, is een langetermijnvisie nodig. Een paar concrete suggesties: - Volg het advies van het Capaciteitsorgaan op, of onderbouw helder waarom je ervan afwijkt. - Investeer in opleidingstrajecten die aansluiten bij de regionale zorgvraag. - Zet in op preventie, zodat de druk op de gespecialiseerde zorg afneemt. Alleen met een consistente aanpak kun je de wachttijden echt terugdringen. En dat vraagt om moedige keuzes, ook als die niet direct politieke winst opleveren. ### De komende jaren zijn cruciaal De komende jaren bepalen of de ggz de groeiende vraag aankan. Zonder voldoende gz-psychologen wordt dat een lastige opgave. Het is daarom te hopen dat de minister haar besluit heroverweegt en luistert naar de signalen uit het veld. Niet alleen voor de instellingen, maar vooral voor de mensen die afhankelijk zijn van goede, tijdige hulp. Want uiteindelijk draait het om hen. Om de student die straks een opleidingsplek mist. Om de oudere die langer op hulp wacht. En om de zorgverlener die met te weinig collega's de zorg draaiende moet houden. Dat is de realiteit achter de cijfers.