Waarom minder gz-psychologen opleiden de ggz-wachttijden niet gaat oplossen

Margriet Bos · 2026-08-11

Het kabinet zegt de wachttijden in de geestelijke gezondheidszorg (ggz) te willen terugdringen, maar ondertussen wordt er flink gesneden in het aantal opleidingsplaatsen voor gz-psychologen. Dat is op zijn zachtst gezegd opmerkelijk. Minister Mirjam Sterk van Langdurige Zorg heeft besloten om fors minder gz-psychologen op te leiden dan het Capaciteitsorgaan adviseert. En dat besluit staat haaks op het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA), zegt Anita Wydoodt, bestuursvoorzitter van de Parnassia Groep. ## Een besluit dat vragen oproept Het Capaciteitsorgaan is het onafhankelijke adviesorgaan dat berekent hoeveel zorgprofessionals Nederland de komende jaren nodig heeft. Hun advies is niet zomaar een getal op papier; het is een onderbouwde inschatting van wat er nodig is om de zorg toegankelijk en kwalitatief goed te houden. Toch kiest de minister ervoor om daar flink van af te wijken. Wydoodt verwoordt het treffend: "Dit is wel een heel bijzonder besluit als je als kabinet zegt de wachttijden in de ggz te willen terugdringen." En ze heeft gelijk. Want minder opgeleide psychologen betekent automatisch minder beschikbare zorg. En minder zorg betekent langere wachtlijsten. Het is een simpele rekensom die je niet kunt negeren. ## De impact op de praktijk De gevolgen van dit besluit zijn niet iets van de verre toekomst. Ze zijn nu al voelbaar in de praktijk. Denk aan: - Mensen die maanden moeten wachten op een intakegesprek - Patiënten die tussen wal en schip vallen omdat er geen behandelaar beschikbaar is - Zorginstellingen die vacatures niet kunnen invullen, hoe hard ze ook hun best doen - Collega's die overbelast raken omdat ze steeds meer cliënten moeten begeleiden Dit is niet alleen een probleem voor de ggz-sector zelf. Het raakt iedereen die op enig moment psychische hulp nodig heeft. En dat zijn er meer dan je denkt. Eén op de vier Nederlanders krijgt ooit te maken met psychische klachten. ## AZWA: mooie woorden, andere daden? Het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord is een akkoord waarin afspraken zijn gemaakt over het verbeteren van de zorg en het terugdringen van wachtlijden. Het is een akkoord dat gebaseerd is op samenwerking en gezamenlijke verantwoordelijkheid. Maar als je aan de ene kant mooie beloften doet en aan de andere kant bezuinigt op de opleiding van de mensen die die zorg moeten gaan leveren, dan geloof je er zelf ook niet echt in. Het is alsof je een restaurant opent, maar tegelijkertijd besluit om geen koks meer op te leiden. Ja, je hebt nu misschien even genoeg personeel. Maar over een paar jaar sta je met lege handen. En de gasten? Die blijven wachten. ## Wat dit betekent voor ouderen Voor ouderen is dit onderwerp extra belangrijk. Zij zijn vaak afhankelijk van tijdige en goede zorg. Wanneer de wachttijden oplopen, kan dat betekenen dat zij langer thuis moeten blijven met klachten die eigenlijk snel behandeld moeten worden. Een persoonlijk alarm kan in die tussentijd wel wat extra veiligheid bieden, maar het vervangt geen professionele hulp. Het is een aanvulling, geen oplossing voor het structurele probleem. ## Een oproep tot heroverweging Wydoodt doet met haar uitspraak een duidelijke oproep aan de minister: heroverweeg dit besluit. En dat is niet meer dan logisch. Want als we echt de wachttijden willen terugdringen, dan moeten we investeren in mensen. Niet bezuinigen op hun opleiding. Het is nog niet te laat om bij te sturen. Maar dan moet er wel snel iets gebeuren. Elke maand dat we wachten, is een maand waarin weer minder psychologen worden opgeleid. En dat zijn straks precies de mensen die we hard nodig hebben om de zorg voor iedereen toegankelijk te houden. ## Conclusie Het besluit van minister Sterk om minder gz-psychologen op te leiden dan geadviseerd, is een zorgwekkende ontwikkeling. Het staat haaks op de eigen doelstellingen van het kabinet en het raakt direct de kwaliteit en toegankelijkheid van de ggz. Het is te hopen dat dit besluit wordt heroverwogen, voordat de gevolgen onomkeerbaar worden. Want uiteindelijk gaat het niet om cijfers of akkoorden. Het gaat om mensen die zorg nodig hebben. En die mensen verdienen beter dan een wachtlijst die steeds langer wordt.