Waarom minder gz-psychologen opleiden de ggz-wachttijden niet gaat oplossen

Margriet Bos · 2026-08-11

Het kabinet zegt de wachttijden in de geestelijke gezondheidszorg (ggz) te willen terugdringen. Maar tegelijkertijd wordt er stevig gesneden in het aantal opleidingsplaatsen voor gz-psychologen. Dat is op z'n zachtst gezegd opvallend te noemen. Anita Wydoodt, bestuursvoorzitter van Parnassia Groep, is daar heel duidelijk over. Ze noemt het besluit van minister Mirjam Sterk van Langdurige zorg "een heel bijzonder besluit". En ze heeft gelijk. Want hoe kun je de wachttijden verkorten als je tegelijkertijd de aanwas van nieuwe professionals beperkt? Het Capaciteitsorgaan, dat onafhankelijk advies geeft over de benodigde zorgopleidingen, adviseert juist om meer gz-psychologen op te leiden. Het kabinet kiest daar nu dus bewust van af. En dat ondermijnt volgens Wydoodt het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA), waarin afspraken zijn gemaakt over de toekomst van de zorg. ### Wat is het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord? Het AZWA is een breed akkoord waarin zorgpartijen, overheid en zorgverzekeraars afspraken hebben gemaakt over onder andere het terugdringen van wachttijden, het verbeteren van de kwaliteit van zorg en het toekomstbestendig maken van de zorgsector. Het is een belangrijk document, omdat het de richting bepaalt voor de komende jaren. Als je als kabinet zo'n akkoord ondertekent, dan mag je verwachten dat er ook naar gehandeld wordt. Maar met dit besluit lijkt daar geen sprake van. Sterker nog: het gaat lijnrecht in tegen de afspraken die zijn gemaakt. ### Waarom zijn gz-psychologen zo belangrijk? Gz-psychologen (gezondheidszorgpsychologen) zijn onmisbaar in de ggz. Ze behandelen mensen met uiteenlopende psychische klachten, van milde angststoornissen tot ernstige depressies. Ze werken in ziekenhuizen, praktijken en instellingen voor geestelijke gezondheidszorg. Zonder voldoende gz-psychologen kunnen mensen niet op tijd geholpen worden. En dat heeft grote gevolgen, niet alleen voor de patiënten zelf, maar ook voor de rest van de zorg. Denk aan meer druk op de huisartsen, meer verwijzingen naar de duurdere tweedelijnszorg en uiteindelijk langere wachtlijsten. De opleiding tot gz-psycholoog duurt jaren. Het is dus niet iets wat je even snel bijstuurt. Als je nu besluit om minder mensen op te leiden, dan voel je dat pas over vijf tot tien jaar. En tegen die tijd is het gat misschien wel moeilijk te dichten. ### De gevolgen voor de wachttijden De wachttijden in de ggz zijn al jaren een probleem. Mensen moeten soms maanden wachten op een intake of behandeling. Dat is niet alleen frustrerend, maar ook schadelijk. Want hoe langer je wacht met behandeling, hoe ernstiger de klachten vaak worden. - Langer wachten leidt tot meer ziekteverzuim - Mensen vallen vaker uit op werk of school - De druk op de spoedeisende hulp neemt toe - Uiteindelijk wordt de zorg duurder in plaats van goedkoper Het is een vicieuze cirkel waar je moeilijk uitkomt. En dit besluit maakt het er niet beter op. ### Wat betekent dit voor de praktijk? Voor zorginstellingen zoals Parnassia Groep betekent dit dat ze op zoek moeten naar alternatieven. Misschien meer inzetten op e-health, of taken anders verdelen over het bestaande personeel. Maar dat zijn lapmiddelen. Uiteindelijk heb je gewoon meer mensen nodig die het vak verstaan. Wydoodt zegt het treffend: als je als kabinet zegt de wachttijden te willen terugdringen, dan moet je daar ook naar handelen. Dit besluit voelt als een tegenstrijdigheid. En dat is zorgwekkend, zeker voor de mensen die nu al lang wachten op hulp. De vraag is dan ook: wat gaat er nu gebeuren? Wordt het besluit heroverwogen? Of moeten we ons zorgen maken over de toekomst van de ggz? Het is te hopen dat de minister luistert naar de kritiek en het advies van het Capaciteitsorgaan alsnog opvolgt. Want anders wordt het gat tussen vraag en aanbod alleen maar groter. In de tussentijd blijft het voor zorginstellingen lastig manoeuvreren. Ze moeten doen wat ze kunnen met de middelen die er zijn. Maar zonder voldoende nieuwe gz-psychologen wordt dat steeds lastiger. En dat is uiteindelijk slecht nieuws voor iedereen die afhankelijk is van goede geestelijke gezondheidszorg.