Waarom minder gz-psychologen opleiden de ggz-wachttijden niet oplost

Margriet Bos · 2026-08-11

De Nederlandse geestelijke gezondheidszorg staat al jaren onder druk. Wachttijden lopen op, mensen wachten maanden op hulp en de druk op zorgverleners is groot. Toch lijkt het kabinet een opvallende keuze te maken: er komen juist minder opleidingsplaatsen voor gz-psychologen. Dat terwijl het Capaciteitsorgaan juist adviseert om meer professionals op te leiden. Een besluit dat haaks staat op het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA). ### Een opvallend besluit van minister Sterk Minister Mirjam Sterk van Langdurige zorg heeft besloten om fors minder gz-psychologen op te leiden dan het Capaciteitsorgaan adviseert. Het Capaciteitsorgaan brengt jaarlijks advies uit over hoeveel zorgprofessionals Nederland nodig heeft. Dat advies is gebaseerd op uitgebreide analyses van vraag en aanbod. Toch kiest de minister voor een eigen koers, en dat roept vragen op. Anita Wydoodt, bestuursvoorzitter van Parnassia Groep, is duidelijk in haar kritiek: "Dit is wel een heel bijzonder besluit als je als kabinet zegt de wachttijden in de ggz te willen terugdringen." En ze heeft gelijk. Want hoe kun je de wachttijden verkorten als je tegelijkertijd minder mensen opleidt die de zorg moeten verlenen? ### Wat betekent dit voor de praktijk? De gevolgen van dit besluit zijn groot. Denk aan: - Langere wachtlijsten voor cliënten die psychische hulp nodig hebben - Meer druk op bestaande zorgverleners, die al overbelast zijn - Toenemende kosten op de lange termijn, omdat problemen verergeren zonder tijdige hulp - Minder innovatie en kennisontwikkeling binnen de ggz Vooral de eerstelijnszorg en de gespecialiseerde ggz zullen de gevolgen merken. Gz-psychologen spelen een cruciale rol in de behandeling van uiteenlopende psychische klachten, van angststoornissen tot depressies. Zonder voldoende aanwas van nieuwe professionals komt de kwaliteit van zorg onder druk te staan. ### Het Capaciteitsorgaan: waarom hun advies ertoe doet Het Capaciteitsorgaan is geen willekeurige instantie. Het is een onafhankelijk orgaan dat onderzoek doet naar de toekomstige behoefte aan zorgprofessionals. Hun adviezen zijn gebaseerd op cijfers, trends en scenarioanalyses. Wanneer een minister afwijkt van dat advies, is dat een bewuste keuze met verstrekkende gevolgen. In dit geval gaat het niet om een klein verschil. Het aantal opleidingsplaatsen ligt aanzienlijk lager dan wat nodig wordt geacht. Dat betekent dat we over een paar jaar te weinig bevoegde psychologen hebben om aan de zorgvraag te voldoen. De rekening wordt dan doorgeschoven naar de toekomst. ### De paradox van het kabinet Er is iets paradoxaals aan de hand. Enerzijds zegt het kabinet de wachttijden in de ggz te willen terugdringen. Anderzijds wordt er bezuinigd op de opleiding van precies de professionals die die wachttijden moeten verkorten. Dat is moeilijk te rijmen. Wydoodt verwoordt het treffend. Als je écht wilt dat mensen sneller geholpen worden, investeer je in opleidingen. Je zorgt dat er voldoende stageplekken zijn, dat opleidingen betaalbaar blijven en dat er perspectief is voor jonge psychologen. Nu wordt precies het tegenovergestelde gedaan. ### Wat er op het spel staat Dit gaat niet alleen over cijfers en beleid. Het gaat over mensen. Mensen die op een wachtlijst staan voor psychische hulp. Mensen die weken of maanden moeten wachten op een gesprek. Mensen die daardoor langer lijden en soms verder afglijden. Een investering in opleidingsplaatsen is een investering in de toekomst van de ggz. Het is een investering in de kwaliteit van leven van duizenden Nederlanders. En het is een signaal dat we zorg serieus nemen. ### De oproep van Parnassia Groep Parnassia Groep laat met deze uitspraak zien dat de sector niet stil blijft zitten. De oproep aan minister Sterk is duidelijk: heroverweeg dit besluit en volg het advies van het Capaciteitsorgaan. Alleen op die manier kunnen we de wachttijden daadwerkelijk terugdringen en de kwaliteit van de ggz waarborgen. Het is te hopen dat deze kritiek niet in dovemansoren valt. Want de gevolgen van dit besluit zijn te groot om te negeren. De ggz verdient beter, en bovenal: de mensen die zorg nodig hebben verdienen beter.