Waarom minder gz-psychologen opleiden de ggz-wachttijden juist verlengt

Margriet Bos · 2026-08-11

De Nederlandse geestelijke gezondheidszorg staat al jaren onder druk. Wachttijden lopen op, mensen wachten maanden op hulp en de druk op zorgverleners is hoog. Toch lijkt het kabinet een opvallende keuze te maken: er komen veel minder opleidingsplaatsen voor gz-psychologen dan het Capaciteitsorgaan adviseert. Dat besluit roept vragen op, zeker omdat minister Mirjam Sterk van Langdurige zorg tegelijkertijd zegt de wachttijden in de ggz te willen terugdringen. Het is een besluit dat haaks staat op het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA), een akkoord dat juist bedoeld is om de zorg toegankelijk en toekomstbestendig te maken. Anita Wydoodt, bestuursvoorzitter van Parnassia Groep, is daar glashelder over: "Dit is wel een heel bijzonder besluit als je als kabinet zegt de wachttijden in de ggz te willen terugdringen." Ze heeft een punt. Want hoe kun je de zorg verbeteren als je tegelijkertijd het aantal zorgverleners vermindert? ### Wat betekent dit besluit concreet? Het Capaciteitsorgaan brengt jaarlijks advies uit over hoeveel zorgprofessionals Nederland nodig heeft. Dat advies is gebaseerd op grondige analyses van de zorgvraag, vergrijzing en uitstroom van huidige professionals. Voor gz-psychologen ligt dat advies aanzienlijk hoger dan wat het kabinet nu wil realiseren. Dat verschil is niet zomaar een getal op papier. Het betekent dat minder studenten kunnen starten met de opleiding tot gz-psycholoog. En dat heeft directe gevolgen voor de praktijk: - Langere wachtlijsten voor mensen met psychische klachten - Meer druk op bestaande zorgverleners - Minder mogelijkheden voor preventieve zorg - Hogere kosten op de lange termijn, omdat problemen verergeren Het is een vicieuze cirkel die moeilijk te doorbreken is als er niet genoeg nieuwe instroom komt. ### De spanning tussen beleid en praktijk Het meest opvallende aan dit besluit is de tegenstrijdigheid. Aan de ene kant wil het kabinet de ggz toegankelijker maken. Aan de andere kant wordt de pijplijn van nieuwe professionals afgesloten. Dat is alsof je een snelweg wilt verbreden terwijl je tegelijkertijd de betonfabriek sluit. Parnassia Groep, een van de grootste aanbieders van geestelijke gezondheidszorg in Nederland, ziet dagelijks de gevolgen van deze spanning. Mensen die hulp nodig hebben, kunnen die niet altijd op tijd krijgen. En de zorgverleners die er wel zijn, draaien overuren om de gaten te dichten. ### Waarom dit ook ouderen raakt Hoewel het onderwerp gaat over gz-psychologen in het algemeen, is de impact op ouderen groot. Steeds meer ouderen kampen met depressie, angst of eenzaamheid. Zij zijn vaak afhankelijk van tijdige en laagdrempelige zorg. Als die zorg er niet is, verslechtert hun situatie snel. Bovendien is er een directe link met persoonsalarmering en veiligheid voor ouderen. Wanneer psychische klachten niet op tijd worden behandeld, neemt het risico op ongelukken, verwardheid en sociaal isolement toe. Een persoonlijk alarm kan dan een vangnet bieden, maar het is geen vervanging voor professionele zorg. ### Een oproep tot heroverweging Het is nog niet te laat om dit besluit te heroverwegen. Het Capaciteitsorgaan doet zijn werk zorgvuldig en het advies is er niet voor niets. Als we de wachttijden echt willen terugdringen, hebben we meer opgeleide gz-psychologen nodig, niet minder. Wydoodt verwoordt het treffend: dit besluit ondermijnt het AZWA. En dat akkoord is juist bedoeld om de zorg voor iedereen beter te maken. Het zou zonde zijn als een kortetermijnbesparing leidt tot langetermijnproblemen waar we jarenlang de rekening van betalen. ### Wat kan jij doen? Als professional in de zorg of als betrokken burger kun je je stem laten horen. Praat met beleidsmakers, deel dit artikel en blijf aandacht vragen voor het belang van voldoende opgeleide gz-psychologen. Want uiteindelijk gaat het om iets heel simpels: dat iedereen die hulp nodig heeft, die hulp ook op tijd krijgt.