Waarom het schrappen van gz-psychologen-opleidingen de ggz nog duurder maakt

Margriet Bos · 2026-08-11

De Nederlandse geestelijke gezondheidszorg staat onder druk. Wachttijden lopen op, mensen zoeken steeds vaker hulp, en dan komt er ook nog eens een besluit dat op het eerste gezicht haaks staat op alle goede bedoelingen. Minister Mirjam Sterk van Langdurige zorg heeft besloten om fors minder gz-psychologen op te leiden dan het Capaciteitsorgaan adviseert. En dat terwijl het kabinet juist zegt de wachttijden te willen verkorten. Anita Wydoodt, bestuursvoorzitter van Parnassia Groep, is er glashelder over: "Dit is wel een heel bijzonder besluit als je als kabinet zegt de wachttijden in de ggz te willen terugdringen." Ze heeft gelijk. Want minder opgeleide psychologen betekent straks minder zorgverleners, langere wachtlijsten en uiteindelijk meer crisiszorg. En crisiszorg is duurder. Maar wat betekent dit besluit precies voor jou als professional in de ouderenzorg of persoonsalarmering? Meer dan je misschien denkt. Ouderen met psychische klachten zijn namelijk vaak afhankelijk van tijdige hulp. Als die hulp uitblijft, neemt de druk op de eerstelijnszorg toe. En dat voel je direct in je werk. ### Het Capaciteitsorgaan vs. het ministerie Het Capaciteitsorgaan is het onafhankelijke adviesorgaan dat berekent hoeveel zorgprofessionals Nederland de komende jaren nodig heeft. Hun advies is gebaseerd op cijfers, trends en zorgvraag. Minister Sterk kiest ervoor om daarvan af te wijken. Dat is opmerkelijk, want het Capaciteitsorgaan staat bekend om zorgvuldige, onderbouwde ramingen. Waarom zou een minister minder opleidingsplaatsen willen? Vaak speelt geld een rol, maar ook capaciteit binnen opleidingsinstellingen. Toch is de vraag of dit besluit op de lange termijn wel geld bespaart. Minder psychologen betekent meer druk op huisartsen, meer verwijzingen naar duurdere specialistische zorg en meer mensen die thuis zitten met klachten die erger worden. ### De gevolgen voor ouderenzorg en persoonsalarmering In de ouderenzorg zien we dagelijks wat er gebeurt als psychische hulp te lang op zich laat wachten. Eenzaamheid, depressie en angststoornissen nemen toe. Ouderen die geen tijdige behandeling krijgen, doen vaker een beroep op andere zorgvormen. Denk aan: - Meer huisartsbezoeken voor somatische klachten die eigenlijk psychisch zijn - Een grotere vraag naar persoonsalarmering omdat mensen zich onveilig of verward voelen - Meer crisisinterventies die duur zijn en veel capaciteit vergen Het is een vicieuze cirkel. En die cirkel wordt nu alleen maar groter. ### Wat betekent dit voor de wachttijden? De wachttijden in de ggz zijn al jaren een probleem. Mensen wachten soms maanden op een intake of behandeling. Dat is niet alleen frustrerend, maar ook schadelijk voor hun gezondheid. Hoe langer iemand wacht, hoe complexer de klachten vaak worden. Minder opgeleide gz-psychologen betekent minder behandelcapaciteit. De rekensom is simpel: minder zorgverleners, minder behandelingen, langere wachtlijsten. En dat terwijl de zorgvraag juist blijft groeien. Het is een keuze die moeilijk te rijmen valt met de beloften van het kabinet. ### Een oproep aan de politiek Wydoodt doet met haar uitspraak een duidelijke oproep aan de politiek. Het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) is bedoeld om de zorg toekomstbestendig te maken. Daar hoort investeren in opleidingscapaciteit bij. Niet erop bezuinigen. Als professional in de zorg weet je hoe belangrijk het is om tijdig de juiste hulp in te schakelen. Voor ouderen is dat nog belangrijker. Een val, eenzaamheid of een depressie kan snel verergeren als er niemand is die op tijd ingrijpt. Persoonsalarmering kan helpen, maar het vervangt geen professionele zorg. Laten we hopen dat dit besluit heroverwogen wordt. De gevolgen zijn anders niet te overzien. Niet voor de ggz, niet voor de ouderenzorg en zeker niet voor de mensen die afhankelijk zijn van goede zorg. ### De bal ligt bij de minister Het is nu aan minister Sterk om haar besluit te heroverwegen. Het Capaciteitsorgaan heeft haar geadviseerd, Parnassia Groep heeft haar geadviseerd, en de praktijk schreeuwt erom. De vraag is of ze luistert. Want zoals Wydoodt het zegt: het is een heel bijzonder besluit. En bijzonder is niet altijd goed.